Universiteit van Utrecht


21 april 1999

Faculteit Biologie

Moerassen in plaats van riolering

Het moeras als natuurlijke zuiveraar.

Moerassen zijn zeer geschikt om organische stof en ziekteverwekkende micro-organismen uit afvalwater te verwijderen. Toch worden ze tot nu toe te weinig als natuurlijke zuiveraars gebruikt. Dat komt volgens promovendus Arthur Meuleman door een gebrek aan gegevens over zuiveringsprocessen en criteria over aanleg en beheer van moerassen. Kleinschalige moerassen bij woningen, campings e.d. hebben de toekomst als waterzuiveraars, aldus Meuleman. Hij hoopt op 21 april te promoveren bij de faculteit Biologie van de Universiteit Utrecht.

In Nederland worden kunstmatig aangelegde moerassen gebruikt voor de zuivering van water. De zuivering komt tot stand door een combinatie van fysisch-chemische en biologische processen. In Nederland zijn er meer dan 15 van deze moerassen werkzaam, een aantal ligt nog op de tekentafel te wachten. Grootschalige toepassing blijft echter uit. Nederlandse waterbeheerders en overheden zijn namelijk vrij sceptisch over het gebruik van zuiveringsmoerassen, omdat de zuiveringsresultaten vaak tegen vallen.

Rendement
Volgens Meuleman functioneert de zuivering van organische stof heel goed. Dat geldt ook voor bacteriën en virussen. Voor de zuivering van de voedingsstoffen stikstof en fosfor blijken de huidige moerassen minder geschikt. Dit heeft vooral te maken met de verhouding tussen de oppervlakte aan moeras en de hoeveelheid stikstof en fosfor. Meuleman stelde vast dat bij een toevoer van meer dan 100 gram stikstof en 10 gram fosfor per vierkante meter moeras, het zuiveringsrendement sterk afneemt. Bij zo’n hoge belasting voldoet het gezuiverde water vaak niet meer aan de wettelijke kwaliteitscriteria. 100 gram stikstof en 10 gram fosfor per vierkante meter moeras kunnen volgens Meuleman gebruikt worden bij het ontwerpen van toekomstige moerassen. Alleen op die manier kan een zo hoog mogelijk rendement worden voorspeld.

Huishoudelijk
De zuiveringsmoerassen kunnen op verschillende manieren worden gebruikt. Allereerst om verontreinigd oppervlaktewater te zuiveren voordat het naar een natuurgebied wordt gevoerd. Zo fungeert het zuiveringsmoeras als een buffer tegen verontreiniging. Daarnaast kunnen zuiveringsmoerassen worden gebruikt bij geïsoleerd gelegen woningen of campings, zodat een dure rioleringsaansluiting kan worden voorkomen. Ook worden ze gebruikt voor de zuivering van huishoudelijk en agrarisch afvalwater of als extra zuiveringstap van een gewone zuiveringsinstallatie. Meuleman ziet ook mogelijkheden voor toepassing in de huishoudelijke sfeer, gezuiverd oppervlaktewater voor het toilet, tuin of wasmachine.

Grond is een schaars goed in Nederland. Daarom is het sleutelwoord bij de toepassing van zuiveringsmoerassen volgens Meuleman kleinschaligheid. Hij denkt daarbij aan relatief kleine moerassen bij woningen, boerenbedrijven, campings en kleine wooncomplexen. Deze laatste ontwikkeling is trouwens al in gang gezet bij nieuwbouwprojecten in onder meer Voordorp (Utrecht) en Culemborg. Volgens Meuleman een goede zaak, want zuiveringsmoerassen zijn in sommige gevallen een goed alternatief voor gewone zuiveringsinstallaties. Moerassen gebruiken vrijwel geen energie, zijn gemakkelijk te onderhouden en hebben daarnaast nog een ecologische waarde voor planten en dieren. De beperkte ruimte in Nederland en de eerder genoemde randvoorwaarden voor stikstof en fosfor geven weinig mogelijkheden voor grootschalig gebruik.


21 april 1999 om 10.30 uur, Academiegebouw, Domplein 29, Utrecht Promotie: ‘Performance of treatment wetlands’. Drs. A.F.M. Meuleman, faculteit Biologie, Universiteit Utrecht

Voorlichter Johan Vlasblom (030) 253 4073 /253 3550

Communicatie Service Centrum, Heidelberglaan 8, 3584 CS Utrecht, Telefoon (030) 2533550 of 2532572 Mediavragen per Email: UUmedia@csc.usc.uu.nl

Deel: ' Promotie Het moeras als natuurlijke zuiveraar '




Lees ook