Rijksuniversiteit Groningen


Promotie

Mariene bacteriën betrapt op dag-nacht ritme

De oceanen hebben een grote invloed op het klimaat en de koolstofkringloop. De biologische processen in zee, zeestromingen en gassenuitwisseling met de atmosfeer zijn zo belangrijk voor ons leefmilieu dat veel onderzoekers zich bewegen op het terrein van de oceanografie. Microbioloog Cas Wiebinga voer mee met verschillende oceaanexpedities. Voor walvissen had hij geen oog; maar wel voor één van de kleinste levensvormen in de zee: de mariene bacteriën. Hij onderzocht de factoren die bij hun groei een rol kunnen spelen. Met name het in het water opgeloste organische koolstof is een wetenschappelijk twistpunt. Tien jaar geleden ontstond in de oceanografenwereld beroering vanwege een twee keer zo hoge schatting van dit organische koolstof dan voorheen.Wiebinga toont nu aan dat dit een storm in een glas water was. De schattingen van veertig jaar geleden van de voormalige directeur van het NIOZ blijken bij nader inzien toch geen onderschatting te zijn geweest. Dit bewees Wiebinga met een nauwkeuriger en snellere analysemethode. Zo vond hij ook dat koolstofconcentraties, bacterie-activiteit en/of bacteriegroei sterk kunnen variëren in de verschillende oceanen, locaties binnen de oceanen, waterdieptes en seizoenen. De meest opmerkelijke variatie was die in de bacteriegroei overdag en 's nachts. Een dag-nacht ritme bij mens en dier is een bekend fenomeen en ook aan een ritmiek van kleine algjes is al onderzoek gedaan; maar dat ook de groei van de bacteriën in de oceaan volgens een duidelijk dag-nacht patroon ('s nachts DNA-vermeerdering en overdag celdeling) verloopt, was nog niet eerder opgemerkt.

Wiebinga (Amsterdam, 1969) studeerde biologie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij verrichtte zijn promotieonderzoek bij het NIOZ. NWO financierde het onderzoek. Wiebinga werkt bij Molecular Probes Europe in Leiden.

Datum en tijd

vrijdag 24 september 1999, 14.15 uur

Promovendus

C.J. Wiebinga, tel. (071)523 34 31, e-mail cas@probes.nl fax (071)523 34 19 (werk)

Proefschrift

Process studies of dissolved organic carbon and baterioplankton in the ocean

Promotores

prof.dr.ir. H.J.W. de Baar
prof.dr. L. Dijkhuizen

Faculteit

wiskunde en natuurwetenschappen

Plaats

Aula Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen

Deel: ' Promotie Mariene bacterie betrapt op dag-nacht ritme '




Lees ook