Universiteit Maastricht


Persbericht 17 juni 1999


Promotie-onderzoek naar seksueel overdraagbare aandoeningen in Zuid-Afrika

Voorlichting over SOA moet zich eerst richten op mensen die al besmet zijn

Er is in Zuid-Afrika nog nauwelijks aandacht voor gezondheidsvoorlichting ter voorkoming van het verder verspreiden van seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA's), terwijl deze ziektes zich in een rap tempo uitbreiden. Daarom is het dringend noodzakelijk de bevolking beter te informeren over oorzaak, verspreiding en preventie van SOA's en de houding tegenover condooms en preventief gedrag te verbeteren. De voorlichting moet in de eerste plaats gericht worden op patiënten die al besmet zijn met een SOA of HIV, omdat die de bron zijn van verdere verspreiding. Dat concluderen mw. S.P. Reddy en mw. A. Meyer-Weitz uit een onderzoek onder bijna 3000 SOA-patiënten die een beroep deden op de primaire gezondheidszorg (huisartsen e.d.) en SOA-klinieken. In hun gezamenlijke proefschrift Sense and sensibilities. The psychosocial and contextual determinants of sexually transmitted disease related behaviours leveren Priscilla Reddy en Anna Meyer-Weitz de informatie voor het opzetten van een voorlichtingsprogramma binnen SOA-klinieken. Ze verdedigen het proefschrift op 18 juni (om 13.00 uur) aan de Universiteit Maastricht. Hun promotores zijn prof.dr. H.W. van den Borne en prof.dr. G.J. Kok.

Wijd verspreid probleem
Seksueel overdraagbare aandoeningen zijn wijd verspreid in Zuid-Afrika. Deze ziektes kunnen relatief makkelijk voorkomen worden, maar vormen toch een van de belangrijkste problemen voor de gezondheidszorg in Zuid-Afrika. Ongeveer 11 miljoen mensen worden jaarlijks behandeld. In de stedelijke gebieden spelen SOA's een rol in 15% van de ziektegevallen. Ook het aantal HIV-patiënten groeit snel. Seksueel overdraagbare aandoeningen dragen bij aan de bevattelijkheid voor HIV. HIV maakt de drager weer gevoeliger voor SOA's.

Sociale context
Voorlichting moet gebaseerd worden op een goed begrip van de sociaal culturele context in Zuid-Afrika, zeggen de promovendi. Uit interviews met bijna 3000 Xhosa-sprekende SOA-patiënten, bleek dat die geloven dat het gebruik van condooms de SOA-symptomen doet terugkomen, onnatuurlijk is en geassocieerd met ontrouw. Slechts een derde van hen zei in de laatste zes maanden een condoom gebruikt te hebben en slechts enkelen gebruiken het consistent.
Mannen zien zichzelf vaak als het slachtoffer van vrouwen. Ze hebben het idee dat ze geen controle hebben over het verwerven van een SOA, of het voorkomen ervan. Vrouwen zijn bang voor een conflict met de partner. Hun ondergeschikte rol binnen de meeste relaties en hun gebrekkige vaardigheid om te praten over onderwerpen gerelateerd aan seksualiteit, vormen een ernstige belemmering om de partner voor behandeling naar een arts te verwijzen.

Voorlichting richten op patiënten
Om de verspreiding van seksueel overdraagbare aandoeningen te beperken moet de kennis van de bevolking over SOA's verbeteren, evenals de houding ten opzichte van veilig seksueel gedrag. Daarnaast is het volgens de onderzoekers essentieel dat seksuele partners beter met elkaar leren te praten over hun seksueel gedrag. Grootschalige voorlichtingsprogramma's die 'gezond' seksueel gedrag op een harde manier promoten, in de hoop de hele bevolking in een keer tot beter gedrag te zullen aanzetten, hebben volgens de onderzoekers weinig kans op succes.
Ze pleiten ervoor de voorlichting te richten op patiënten van SOA-klinieken. Daarom deden ze ook onderzoek onder medewerkers van die klinieken. Het blijkt dat de medewerkers over onvoldoende kennis en vaardigheden beschikken om effectief gezondheidsvoorlichting te kunnen geven. Bovendien ontbreken tijd, ruimte en voorzieningen voor het geven van voorlichting. Zowel op het individuele niveau van de medewerkers, als op het niveau van de organisatie zijn veranderingen nodig om effectieve voorlichting aan de patiënten mogelijk te maken.

Financiële steun
Het onderzoek is financieel gesteund door WOTRO (Stichting voor Wetenschappelijk Onderzoek van de Tropen); Medical Research Council, Zuid-Afrika; Human Sciences Research Council, Zuid-Afrika, Department of Health and Welfare: Western Cape and Mpumalanga, Zuid-Afrika; Maastricht Health Research Institute for Prevention and Care en Ackermans Memorial van de stad Maastricht.

Deel: ' Promotie Mensen die al besmet zijn voorlichten over SOA '




Lees ook