Katholieke Universiteit Nijmegen

Bron: Pers en Voorlichting, tel. (024) 361 22 30 Aanmaakdatum: 4 mei 1999

PERS & VOORLICHTING Persbericht

Onderzoek naar openlijke en verborgen negatieve vooroordelen over allochtonen
NEDERLAND MINDER TOLERANT DAN WE DACHTEN

Niet alleen openlijke, ook verborgen vooroordelen zijn van invloed op het voortbestaan van discriminatie in de Nederlandse samenleving. Dat blijkt uit promotie-onderzoek van de Nijmeegse sociologe Geneviève Verberk naar houdingen van autochtone Nederlanders ten aanzien van allochtonen. Uit eerder onderzoek was reeds bekend dat een openlijke negatieve houding met name voorkomt in de lagere beroepsgroepen en onder lager opgeleiden. Op basis van onderzoek onder een representatieve steekproef van de Nederlandse bevolking wordt in deze studie aangetoond dat autochtonen vaker verborgen dan openlijke negatieve vooroordelen hebben over allochtonen. Het blijkt dat 48 procent van de ondervraagden verborgen vooroordelen heeft. Dit is aanzienlijk meer dan de 35 procent die instemt met de openlijk negatieve vooroordelen. Drs. Verberk, verbonden aan de Nijmeegse Vakgroep Methoden van de Faculteit der Sociale Wetenschappen van de KUN, hoopt op 19 mei op het onderzoek te promoveren.

Met name mensen uit de lagere beroepsgroepen en lager opgeleiden hebben openlijke negatieve vooroordelen over allochtonen: allochtonen zouden zich minder fatsoenlijk gedragen dan Nederlanders, ze zouden helemaal niet netjes zijn en ze zouden uiteindelijk toch vooral maar problemen met zich mee brengen.
Verborgen negatieve vooroordelen zijn daarentegen niet alleen in relatief sterke mate aanwezig onder lagere beroepsgroepen en onder lager opgeleiden, maar ook onder de middelbare beroepsgroepen en onder middelbaar opgeleiden. Dit betekent dat juist de vooroordelen van mensen in betere posities in de samenleving slechts op een verborgen wijze aan de oppervlakte komen: het bestaan van positieve eigenschappen van allochtonen wordt ontkend, de komst van allochtonen naar Nederland zou op geen enkele belangrijke wijze bijdragen tot een verrijking van de samenleving. Daarnaast zijn deze autochtonen ogenschijnlijk tolerant. Een tolerantie die duurt totdat de persoon in kwestie zelf met allochtonen wordt geconfronteerd.

In dit onderzoek zijn verschillende verklaringen voor het bestaan van vooroordelen onderzocht. De mate waarin allochtonen als concurrenten worden beschouwd blijkt een bepalende factor voor het hebben van zowel openlijke als verborgen negatieve vooroordelen. Lager opgeleide autochtonen en autochtonen uit de lagere beroepsgroepen bevinden zich in een soortgelijke positie als allochtonen, die zich over het algemeen ook op betrekkelijk zwakke en onzekere maatschappelijke posities bevinden. Doordat deze autochtonen zich mogelijk veelvuldig in een concurrentiepositie bevinden met allochtonen, zullen zij geneigd zijn hun negatieve vooroordelen relatief openlijk te uiten. Autochtonen in betere posities in onze samenleving zullen geen of minder directe concurrentie waarnemen van allochtonen. Zij zullen mogelijk deze concurrentie vrezen daar ze bang zijn voor een opwaartse mobiliteit van allochtonen. Zij zullen hun vooroordelen niet direct en openlijk uiten vanwege het feit dat zij zich mogelijkerwijze bewust zijn van de sociale norm dat je dergelijke vooroordelen niet openlijk mag uiten. Hun vooroordelen komen slechtst op verborgen wijze aan de oppervlakte.

Het onderzoek toont aan dat niet alleen openlijke maar ook verborgen vooroordelen een belangrijke invloed hebben op het voorgenomen gedrag ten aanzien van allochtonen. Hoe meer mensen verborgen negatieve vooroordelen hebben, des te meer zij geneigd zijn om afstand te houden van allochtonen, des te meer zij geneigd zijn tot discriminatie en hoe meer zij zich verzetten tegen positieve actie.


* Promovendus: mw. drs. G.T.M. Verberk

* Promotiedatum: 19 mei 1999

* Titel proefschrift: Attitudes towards ethnic minorities: conceptualizations, easurements, and models
* Promotores: prof. dr. P. L. H. Scheepers, prof. dr. A.F.A. Felling
* Co-promotor: dr. F. Wester

* Zie ook: https://www.kun.nl/h8/penv/promotie/mei99/5.html

 

Deel: ' Promotie Nederland minder tolerant dan we dachten '




Lees ook