Universiteit Twente


99/49 21 mei 1999

Nieuwe versterker efficiënt èn muzikaal

Audioversterkers moeten steeds meer aankunnen en tegelijk in een steeds kleiner kastje passen. Digitale geluidsdragers zoals de cd stellen hoge eisen, en tegelijk is er behoefte aan compacte behuizingen onder meer in auto's en kleine hifisetjes. Hoge geluidskwaliteit gekoppeld aan weinig warmte-ontwikkeling en een hoog rendement, dat is dus de eis. Ir. Ronan van der Zee heeft onderzoek gedaan naar hifi-versterkers en komt in zijn proefschrift met een concept dat muzikaal èn zuinig is. En dus compact. Van der Zee promoveert op 21 mei aan de faculteit Elektrotechniek van de Universiteit Twente

Er gaat niets boven 'live' beleving van muziek, is één van de stellingen in het proefschrift van Van der Zee. Dat betekent niet dat hij daarmee niets meer te doen had: aan de weergave via een audio-installatie thuis of in de auto is nog wel het nodige te verbeteren. De luidspreker is een kritische schakel in de audioketen, maar ook aan de versterker worden steeds hogere eisen gesteld. In de audiowereld wordt met indrukwekkende specificaties geschermd, en Van der Zee heeft onderzocht hoe een versterker objectief is te testen. Muziek is een complex samenspel van frequenties, en hij gebruikt een representatief signaal om uitspraken te kunnen doen over het rendement van een versterker. Dit werkt beter dan tests met bijvoorbeeld sinus-signalen.

compromis

De gangbare typen versterkers zijn meestal gebaseerd op een 'trade-off' tussen hoge kwaliteit en hoge efficiency. Veel versterkers met een hoge kwaliteit bijvoorbeeld, gebruiken veel stroom ook als er helemaal geen muziek weergegeven wordt. Ze worden daardoor ook warm, zodat er een flinke kast omheen moet. Versterkers die geheel of gedeeltelijk uitschakelen zodra er geen signaal meer is hebben juist weer vervorming doordat ze naderhand even tijd nodig hebben om weer in te schakelen. In de praktijk worden compromissen gesloten, die de voordelen van beide typen combineren maar waarin ook altijd de nadelen voor een deel blijven meespelen.

De prototype versterkers die Van der Zee heeft ontwikkeld, zijn ook gebaseerd op een combinatie van twee typen versterkers, maar zorgen voor een optimale taakverdeling: voor het leveren van hogere vermogens zet hij een schakelende versterker in, die het voordeel heeft dat er weinig warmte wordt verstookt. En voor het laag-volume gebied is een meer klassieke hoge kwaliteit versterker in serie of parallel aangesloten. De combinatie wordt uiteindelijk veel minder warm en levert toch goede vervormingscijfers. Van der Zee verwacht dan ook dat deze principes toekomst hebben in de audiowereld, zeker als versterkers en zelfs luidsprekers verdergaand gedigitaliseerd gaan worden.

Zoekwoorden:

Deel: ' Promotie Nieuwe audioversterker efficiënt èn muzikaal '




Lees ook