Erasmus Universiteit Rotterdam


01/07/99

Persoonsgebonden budget-regeling kan eenvoudiger en goedkoper

Het persoonsgebonden budget (pgb), waarmee ouderen zelf zorg kunnen inkopen, kan aanzienlijk worden vereenvoudigd. De uitvoering van de pgb-regeling is momenteel in handen van de Sociale Verzekeringsbank. Deze beheert het budget van de ouderen die zelf zorg in willen kopen. In zijn proefschrift ‘Persoonsgebonden budgetten in de ouderenzorg’ stelt Roger Kerff dat het beheer van de persoonsgebonden budgetten in handen van de ouderen zelf zou moeten worden gegeven. De regeling wordt zo eenvoudiger en de kosten nemen af. Ook zou een persoonsgebonden budget in verzorgingshuizen mogelijk moeten worden gemaakt. Op 15 januari 1999 promoveert Kerff aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Sinds 1995 wordt in de ouderenzorg geëxperimenteerd met het zogeheten persoonsgebonden budget (pgb). Met deze financieringsvorm krijgt een oudere (budgethouder) geen zorg meer in natura, maar een budget waarmee hij zelf zorg kan inkopen. Dat kan bij voorbeeld bij reguliere thuiszorginstellingen, commerciële 'verpleegbureaus' of vrienden en kennissen. Gebruikers van het persoonsgebonden budget zijn erg enthousiast over dit systeem, omdat ze daarmee meer zeggenschap krijgen over de zorg die zij nodig hebben. Een nadeel is dat dit ‘budgetstelsel’ in de praktijk bureaucratisch blijkt te werken. Bovendien is het momenteel alleen beschikbaar in de thuiszorg.

Een van de voornaamste problemen die ouderen die met een persoonsgebonden budget zorg willen inkopen tegenkomen, is het arbeidsrecht. Iemand die een ander inhuurt om zorg te verlenen, zou immers als werkgever beschouwd kunnen worden. Dat brengt allerlei verplichtingen met zich mee, zoals de afdracht van werkgeverslasten, de zorg voor een arbo-contract en regelingen voor ziekte en verlof. In de praktijk is dat vaak teveel gevraagd van ouderen die een zorgbehoefte hebben.

De uitvoering van de pgb-regeling is momenteel in handen van de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Deze beheert het budget van de ouderen die zelf zorg in willen kopen. Het beheer door de SVB noodzaakt veel gegevensuitwisselingen tussen onder andere de SVB, oudere en zorgverlener. Dat is de oorzaak van veel bureaucratie.

Vereenvoudiging

Uit het onderzoek van Roger Kerff blijkt dat de uitvoering van het budgetstelsel eenvoudiger kan en dat vereenvoudiging wenselijk is. Kerff stelt in zijn proefschrift voor het beheer van de persoonsgebonden budgetten in handen te geven van de budgethouders zelf. De aanvankelijke vrees voor fraude is volgens de promovendus onterecht. Ouderen blijken goed in staat hun budget zelf te beheren, waarmee de kosten voor de uitvoering door de SVB zouden vervallen. Op die manier wordt aan een paar bezwaren tegen het bestaande budgetstelsel tegemoet gekomen: de regeling wordt eenvoudiger en de kosten nemen af.

Ook voor de arbeidsrechtelijke problemen ziet Kerff een vereenvoudiging. Hij stelt voor om de overheid te laten vaststellen dat zorg die ingekocht wordt met een persoonsgebonden budget in de regel geen arbeidsovereenkomst oplevert. Op het eerste gezicht zouden zo de belangen geschaad worden van de zorgverleners die onder het bestaande stelsel nog als werknemer in dienst waren. Uit praktijkgegevens blijkt echter dat het zorgverleners meestal maar een paar uur per dag of week werken voor een budgethouder. De schade aan hun belangen valt daardoor erg mee.

Uitbreiding budgetstelsel

Kerff beveelt aan ook in verzorgingshuizen een persoonsgebonden budget mogelijk te maken. De overheid ziet hiertoe geen mogelijkheden. Uit het onderzoek blijkt echter dat door aangepaste financiering van verzorgingshuizen, ook daar invoering van een persoonsgebonden budget mogelijk is.

In de gehandicaptenzorg bestaat een soortgelijke regeling voor persoonsgebonden budgetten als in de thuiszorg. De oplossingen die Kerff aandraagt voor de knelpunten in de ouderenzorg, zouden dan ook waarschijnlijk in de gehandicaptenzorg toegepast kunnen worden.

Promotor: prof.dr. P.W.C. Akkermans M.A., Staats- en bestuurskunde _________________________________________________________________

Nadere informatie:

Promotie, vrijdag 15 januari 1999, 13.30 uur, Senaatszaal, Woudestein Info: bij de promovendus, tel. 043 - 388 1707, of bij de afdeling Interne & Externe Betrekkingen, tel. 010 - 408 1777

Deel: ' Promotie Persoonsgebonden budget-regeling kan eenvoudiger '




Lees ook