Vrije Universiteit Amsterdam


veb@dienst.nl

Religie beschermt ouderen tegen depressie

Ouderen die zelden of nooit de kerk bezoeken, hebben een grotere kans op een depressie dan regelmatige kerkbezoekers. Het beschermend effect tegen depressie van het kerkbezoek is met name voor ouderen met een klein sociaal netwerk groot. Onder de Nederlandse ouderen zijn synodaal-gereformeerden het minst depressief en hebben niet-kerkelijken in de eerste generatie, de kerkverlaters, de grootste kans op depressieve klachten. Dit blijkt uit het proefschrift Religion and depression in later life; an empirical approach, waarop Arjan Braam op vrijdag 26 februari hoopt te promoveren aan de Vrije Universiteit te Amsterdam.

Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van het bevolkingsonderzoek bij ouderen in Nederland, de Longitudinal Aging Study Amsterdam (LASA). Van ruim drieduizend personen in de leeftijd van 55 tot 85 jaar uit drie regio´s in Nederland (Amsterdam en omstreken, Zwolle en omstreken, en Oss en omstreken) werden gegevens verzameld over depressieve symptomen, lichamelijke gezondheid, psychologische en sociale kenmerken, en religiositeit. De Neder-landse gegevens zijn vervolgens vergeleken met gegevens uit het Europese samenwerkings-project over depressie bij ouderen, EURODEP, waar elf landen aan deelnemen.

In gemeentes waar het aantal CDA-stemmers hoog is, hebben beduidend minder ouderen te kampen met depressieve symptomen. In een a-religieus klimaat met geringe politieke inbreng van het CDA en de kleine christelijke partijen (bijvoorbeeld in Amsterdam) komen depressieve klachten bij ouderen het meest voor, evenals in plaatsen met een sterk conservatief religieus klimaat en een groot percentage stemmers voor de kleine christelijke partijen (bijvoorbeeld in Genemuiden).

Chronisch zieke ouderen zijn minder depressief wanneer zij veel belang hechten aan het geloof. Dit geldt met name voor ouderen van protestante huize. Onder katholieke ouderen zijn de verschillen niet zo groot. Bovendien blijkt dat ouderen voor wie het geloof belangrijk is, sneller van de depressie herstellen.

De kerkelijke achtergrond blijkt een rol te spelen in de aard van de depressieve symptomen. Lichamelijke symptomen van depressie, zoals slechte eetlust, slaapproblemen, langzaam praten of bewegen, komen vaker voor bij depressieve ouderen met een calvinistische achtergrond dan bij depressieve katholieken of onkerkelijken. Ongeacht de gezindte komen schuldgevoelens meer voor bij depressieve kerkelijken dan depressieve onkerkelijken.

Het vermoeden dat gereformeerde ouderen over het algemeen zwaarder op de hand en daardoor vaker depressief zijn, is niet juist. Bij synodaal-gereformeerde ouderen komen depressieve symptomen het minst voor. Het vaker voorkomen van depressie onder ouderen in een uitgesproken conservatief gereformeerde cultuur, kan worden verklaard door het van oudsher aanwezige zware normbesef. Hierdoor zou de kwetsbaarheid voor depressie kunnen worden vergroot.

NOOT VOOR DE REDACTIE

De promotie van Arjan Braam op het proefschrift Religion and depression in later life; an empirical approach vindt plaats op vrijdag 26 februari om 15.45 uur in de aula van de Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam. Promotor is prof.dr. W. van Tilburg.

Voor meer informatie kunt u terecht bij A. Braam, Faculteit der Sociaal- Culturele Wetenschappen, tel. (020) 444 6769 of (020) 444 6770 en e-mail . Voor overige informatie kunt u terecht bij Barbara Verhallen, Voorlichting en Externe Betrekkingen, tel. (020) 444 5662, fax (020) 444 5655 en e-mail .

15-02-1999 / pb 99.8 / bv

Deel: ' Promotie Religie beschermt ouderen tegen depressie '




Lees ook