Rijksuniversiteit Groningen

Taal leren is niet slechts imiteren: ouders zeggen 'heeft gezien' en kinderen 'gezien heeft'

Hoe kan het toch dat kinderen hun moedertaal zo snel en zo perfect leren, terwijl volwassenen vaak zo'n moeite hebben met het aanleren van een tweede taal? Volgens de bekende taalkundige Noam Chomsky en wetenschappers op het gebied van de Generatieve Taalkunde, hebben alle menselijke talen een gezamenlijke basis en zijn de verschillen tussen de talen van de wereld slechts oppervlakkig. De gezamenlijke basis voor taal zou in aanleg in de hersenen aanwezig zijn. En wat is aangeboren hoeft door het kind niet meer te worden aangeleerd. In deze visie is het dus logisch dat kinderen hun moedertaal snel leren, omdat ze de aangeboren taalbasis slechts hoeven aan te passen aan de taal die ze van hun ouders te horen krijgen. Uitgaande van deze theorie, onderzocht taalkundige Shalom Zuckerman het aspect van 'optionaliteit' dat in veel talen bestaat. Het gaat hierbij om twee zinnen met dezelfde woorden, die hetzelfde betekenen, maar een verschillende woordvolgorde hebben. Bijvoorbeeld de Nederlandse zinnen: 'Ik denk dat Jan het boek gelezen heeft' en 'ik denk dat Jan het boek heeft gelezen'. Het is wellicht te verwachten dat een kind dat leert spreken hiervan in de war kan raken. Uit zijn experimentele onderzoek onder Nederlands-, Frans-, Engels- en Hebreeuwssprekende kinderen in de leeftijd van drie tot zes jaar concludeert Zuckerman dat kinderen een sterke voorkeur hebben voor één van de woordvolgorden en dat dit niet noodzakelijk dezelfde volgorde is als de volgorde die de ouders gebruiken. De kinderen kiezen vaak de optie die taalkundig gezien de simpelste is. In het Nederlands is 'gelezen heeft' de meest eenvoudige keuze. Ouders kunnen bij hun eigen kinderen zien of Zuckermans theorie klopt. Dat is het geval als hun kinderen vaker zeggen 'gezien heeft' dan 'heeft gezien'. /ImK

Shalom Zuckerman (Boston, VS, 1967) studeerde psychologie en taalkunde in Israël. Hij verrichtte zijn promotieonderzoek bij de School of Behavioral and Cognitive Neurosciences (BCN) van de RUG. Sinds maart jl. is hij onderzoeker aan de Universiteit Utrecht.

Datum en tijd

dinsdag 9 oktober 2001, 13.15 uur

Promovendus

S. Zuckerman, tel. (030)253 62 13, e-mail: zuckerman@let.uu.nl (werk)

Proefschrift

The acquisition of 'optional' movement

Promotores

prof.dr. F. Zwarts en prof.dr. R. Bastiaanse

Faculteit

medische wetenschappen

Plaats

Aula Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen

Deel: ' Promotie taal leren is niet slechts imiteren '




Lees ook