Landbouwuniversiteit Wageningen


Persbericht

07-01-99, nr. 99-02

Televisiekijken is gezond

Televisiekijken is binnen een halve eeuw een onlosmakelijk deel van het dagelijks leven geworden. Televisieprogrammas hebben daarom een grote invloed op het denken en het gedrag van de kijkers. Steeds vaker verschijnen amusementsprogrammas met een voorlichtingsboodschap op de buis, zoals de milieucomedy 'Oppassen!', soapseries als 'The Bold and the Beautiful' en het magazine 'Violas gezondheidsshow'. Kenners spreken dan van de 'entertainment-education(E&E) strategy'. De voorlichtingsboodschappen zijn in deze programmas zo verweven met het amusement dat ze niet belerend en saai overkomen. Zo worden gezondheid en sociaal gedrag onderwerp van gesprek en dragen de programmas indirect bij aan gezonder en socialer gedrag van de kijkers. Dit stelt Martine Bouman in haar proefschrift 'The turtle and the peacock: the entertainment-education strategy on television' waarop ze woensdag 13 januari promoveert.

Intimiteit
Een populaire dramaserie als bijvoorbeeld 'Medisch Centrum West', waarin allerlei emotionele en ingrijpende themas aan bod komen, creëert een soort intimiteit op afstand, die te vergelijken is met direct menselijk contact. Bovendien sluit de serie aan bij de belevingswereld van de kijker, waardoor die zich makkelijk met de spelers kan vereenzelvigen. Wanneer dit gegeven bewust gebruikt wordt, kunnen acteurs negatieve of positieve rolmodellen worden, of juist een overgang van negatief naar positief gedrag laten zien. Drama kan zo een belangrijk instrument worden voor gezondheidsvoorlichting. Verschillende organisaties in de gezondheidszorg, die voorheen uitsluitend met schriftelijk voorlichtingsmateriaal werkten, hebben dan ook in 'Medisch Centrum West' hun voorlichtingsboodschap laten verweven. Onderzoek laat daarbij zien dat kijkers, zeker de trouwe fans, tegen deze combinatie van voorlichting en amusement weinig bezwaren hebben, en er zelfs wat van opsteken. Bouman analyseerde in haar onderzoek een groot aantal E&E televisieprogrammas in binnen- en buitenland en onderzocht wat de voorwaarden voor succes zijn.

Schildpadden en pauwen
Helaas verloopt de productie van televisieprogrammas met een voorlichtingsboodschap niet vlekkeloos. De twee groepen die een dergelijk programma produceren, de voorlichters en de programmamakers, hebben namelijk een sterk verschillende werkstijl. Gezondheidsvoorlichters worden door de programmamakers gezien als schildpadden: solide en betrouwbaar, maar traag en angstig voor negatieve effecten. De voorlichters zien de mediamensen als pauwen: creatief, maar al snel pronkend met de veren om anderen te imponeren. De programmamakers verwachten van de voorlichters vooral feitelijke informatie, zonder veel verder commentaar. De gezondheidsvoorlichters, die een geheel eigen expertise op het gebied van communicatie hebben, willen echter ook invloed op de wijze waarop de informatie aan het publiek aangeboden wordt. Er ontstaat dan gemakkelijk een machtsspel, waarbij de voorlichters meestal aan het kortste eind trekken. Bouman analyseerde de samenwerking en ontwikkelde een methode om de twee partijen bij elkaar te brengen.

NOOT VOOR DE REDACTIE

De promotie van mw. M.P.A. Bouman vindt plaats op woensdag 13 januari om 16:00 uur in de aula van de Landbouwuni-versiteit Wageningen. Promotoren zijn prof.dr.C.M.J. van Woerkum (Communicatie- en Innovatiestudies), prof.dr. G.J. Kok (Universiteit Maastricht) en prof. E.M. Rogers (University of New Mexico, USA). Een samenvatting van het proefschrift 'The turtle and the peacock; the entertainment education strategy on television' kunt u opvragen bij de afdeling voorlichting en pr, tel:0317-482846/ 484472. Een volledig proefschrift (F35,-) kunt u bestellen bij de Leerstoelgroep Communicatie- en Innovatiestudies, 0317-484310.

Behandeld door Rien Bor: tel: 0317-482931/0317-422675 (privé).

Voor meer informatie kunt u mailen naar de afdeling Voorlichting en PR. Office@Alg.VL.WAU.NL

Deel: ' Promovendus Televisiekijken is gezond '




Lees ook