expostbus51


Ministerie VROM
https://www.minvrom.nl

VROM: berichtgeving Trouw over RIVM

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer
der Staten Generaal
Postbus 20018
2500 EA DEN HAAG

DGM/SBM 99134258

berichtgeving Trouw over RIVM

Directoraat Generaal Milieubeheer
Stafbureau Directoraat Generaal Milieubeheer
dgm/sbm

Rijnstraat 8
2515 XP Den Haag
Interne postcode 605
Tel : 070-3394877
Fax: 070-3391305

Geachte voorzitter,

Naar aanleiding van een artikel in Trouw van 20 januari jl. heeft de heer Reitsma mij gevraagd om een zo spoedig mogelijke reactie op dit artikel. Met deze brief voldoe ik graag aan zijn verzoek.

De heer Reitsma vraagt met name of ik kan aangeven of RIVM-adviezen voldoende basis blijven bieden voor politieke besluitvorming. Mijn antwoord daarop is: ja.
Ik wil dat als volgt toelichten.

Meten en rekenen
RIVM-adviezen zijn deels gebaseerd op metingen, deels op berekeningen aan de hand van modellen. Wanneer het gaat om prognoses of scenario's zal het advies altijd gebaseerd zijn op een modelmatige berekening. Dergelijke berekeningen en metingen staan niet los van elkaar. Met behulp van regelmatige metingen is het mogelijk om de modellen te toetsen. Aldus kan worden bezien of relevante variabelen in de juiste onderlinge relatie zijn meegewogen en kunnen coëfficiënten worden herijkt.

Modelmatige berekeningen kunnen metingen soms ook vervangen. Niet alles en overal kan gemeten worden. Bovendien vereist het opstellen van een adequaat meetapparaat omvangrijke investeringen. Ook daarom is het van belang een goed evenwicht na te streven tussen meten en rekenen.

Onzekerheden
Onzekerheden doen zich zowel voor bij metingen als bij berekeningen op basis van modellen. Ook hier geldt: niet alles kan gemeten worden en niet iedere factor kan in een model worden opgenomen. Van belang is dat metingen en berekeningen zo nauwkeurig mogelijk zijn, dat zij elkaar ondersteunen, dat indien mogelijk de onzekerheden worden verkleind en dat de resterende onzekerheden uitdrukkelijk worden vermeld. Dit geldt zowel meet-onzekerheden als onzekerheden voortvloeiend uit de gehanteerde veronderstellingen die aan een model ten grondslag liggen.

RIVM

Het RIVM is een wetenschappelijke instelling die onafhankelijk van het ministerie besluit, welke analytische methode worden toegepast. De kwaliteit van het RIVM wordt op verschillende manieren gewaarborgd. Zo heeft het RIVM een Commissie van Toezicht die de wetenschappelijke kwaliteit van het instituut bewaakt. In deze Commissie hebben niet bij het RIVM betrokken hoogleraren zitting.

Het RIVM werkt internationaal samen met andere instituten op het gebied van modellering. Berekeningen van het RIVM worden door dit instituut vergeleken met hetgeen in andere landen wordt waargenomen of berekend.
Ik mag verwachten dat, als het RIVM stuit op andere informatie uit metingen dan eerder is berekend, het RIVM vervolgens mij daarover informeert. Een recent voorbeeld is de discrepantie tussen de berekende ammoniakconcentratie en de later daadwerkelijk gemeten concentratie in het kader van de realisatie van de verzuringsdoelstelling. Het RIVM heeft daarover eigener beweging geïnformeerd.

Het RIVM is niet altijd vrij in het kiezen van methoden van onderzoek. Zo staat in de Luchtvaartwet een wettelijk voorgeschreven stelsel voor onderzoek van geluidbelasting door de luchtvaart waarop de zonering rond Schiphol is gebaseerd. Het RIVM heeft zich daaraan te houden. Dat stelsel, gebaseerd op zogeheten Kosten-eenheden, bevat onvolkomenheden. Dat is bekend. De werkelijke situatie is slechter dan aldus wordt berekend omdat bijvoorbeeld de geluidsbelasting onder 65 decibel niet wordt meegenomen. Op 18 december heeft het kabinet dan ook besloten dat er een nieuw stelsel moet komen waarin naast berekeningen ook metingen een rol spelen. Door het RIVM was in een eerder stadium reeds aangedrongen op metingen.

Binnen de beschikbare middelen moet een balans gezocht worden tussen rekenen en meten. Als verbanden bekend zijn, kunnen modellen worden gemaakt of verbeterd en kan er minder maar selectiever worden gemeten. Verdere verbetering van de modellen kan de behoefte aan metingen verminderen met inachtneming van de noodzaak om deze modellen regelmatig te herijken. Onder andere met behulp van metingen aan luchtkwaliteit, radioactiviteit, grondwater, oppervlaktewater en bodem en met behulp van metingen aan effecten op de gezondheid van de mens, biodiversiteit en organismen worden modellen gevalideerd.

Om onzekerheden te verkleinen en modellen te valideren investeert het RIVM 25 à 30% van zijn budget voor milieuonderzoek (ongeveer 20 miljoen) aan meetprogramma's. Daarnaast wordt gemeten door andere instituten zoals het RIZA, DLO e.d. Ook deze meetgegevens gebruikt het RIVM voor validatie van zijn modellen. Het RIVM besteedt daarnaast ongeveer 20 - 25% van zijn budget voor milieuonderzoek aan beheer en verbetering van modellen.
Het RIVM is zich bewust van onzekerheden en weegt in de advisering over het beleid onzekerheden mee. Het instituut stelt zich in het licht van deze onzekerheden, bewust conservatief op in zijn veronderstellingen en schattingen. Het RIVM heeft in een reactie in Trouw van 21 januari aangegeven dat het onzekerheden in de toekomst meer zal expliciteren. Ik stel dat op prijs. Overigens is noch door mij noch door mijn voorgangers invloed uitgeoefend op de door het RIVM gehanteerde methoden van analyse en berekening, inclusief de wijze van melden van onzekerheden. Deze liggen geheel binnen de eigen verantwoordelijkheid van het RIVM.

Beleid
Over het beleid dat op basis van gegeven adviezen wordt geformuleerd wil ik het volgende opmerken.

Beleid wordt doorgaans niet gestoeld op een enkelvoudig cijfer dat een momentopname is, maar op indicatoren, die een trend aangeven. De trend is belangrijk om het effect van beleid te evalueren of in te schatten. Als de trend door het gehanteerde model een marge heeft, maar het model consequent wordt toegepast is de precieze hoogte van het getal minder belangrijk dan de trend.

Het beleid wordt overigens niet alleen gebaseerd op informatie en gegevens verstrekt door het RIVM. Ook andere wetenschappelijke instellingen worden door de overheid ingeschakeld ten behoeve van onderzoek. Jaarlijks is hiermee ca. f 45 mln. gemoeid.

De recente bezuinigingen kunnen consequenties hebben voor het onderzoek. En vindt regelmatig overleg plaats met het RIVM over het onderzoeksprogramma. In overeenstemming met de recente uitspraak van de Kamer is de milieuplanbureaufunctie van het RIVM ontzien. Ik zal in nader overleg met het RIVM treden over de noodzakelijke balans tussen meten en rekenen.

Hoogachtend,

de Minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer

J.P. Pronk

21 jan 99 18:44

Deel: ' Pronk distantieert zich niet van RIVM '




Lees ook