Ministerie van VWS

De kosten van letsel door ongevallen

Breuken berekend

Preventie van ongevallen levert geld op. Daarnaast betekenen minder ongevallen een verlaging van de werkdruk in de zorgsector. Daarom zouden zorginstellingen meer aandacht voor preventie moeten hebben, zegt Ineke Thien, beleidsmedewerker bij het ministerie van VWS in een reactie op het rapport ´De kosten van letsel door ongevallen in Nederland´. In dit rapport staan modellen waarmee de directe kosten van een ongeval kunnen worden uitgerekend. Thien: Wij moeten de zorgsector duidelijk maken hoeveel preventie kan opleveren. Dit rekenmodel is daar een goed hulpmiddel voor.

Jaarlijks wordt ruim twee miljard gulden uitgegeven aan de behandeling van patiënten die gewond zijn geraakt door een ongeval. Dat is 3,4 procent van het totale zorgbudget. Het is daarom van groot belang dat er niet alleen inzicht is in het aantal slachtoffers, maar ook in de kosten van deze ongevallen. Het rapport dat de stichting Consument en Veiligheid samen met de Erasmus Universiteit Rotterdam (het Instituut Maatschappelijke Gezondheidszorg) heeft opgesteld, biedt naast rekenmodellen ook meer inzicht in de mogelijkheden van preventie. Minister Borst nam het rapport eind oktober in ontvangst.

Privé-ongevallen

Een snoeischaar die uitschiet. Een kind dat met de voet tussen de fietsspaken komt. Tijdens schilderwerkzaamheden van een ladder afvallen. Het is bekend dat het aantal ´privé-ongevallen´ vele malen groter is dan bijvoorbeeld het aantal verkeersongelukken. De gemiddelde medische kosten zijn echter beduidend lager dan bijvoorbeeld de gemiddelde kosten als gevolg van een verkeersongeluk. Toch zijn de privé-ongevallen door hun grote aantal de grootste kostenpost: bijna zestig procent van alle ´letselkosten´ worden door dit soort ongelukken veroorzaakt, zo kwam de Stichting Consument en Veiligheid tot ontdekking. De totale kosten van letsel in Nederland bedragen in 1,8 miljard gulden. Verkeersongevallen eisen twintig procent van de kosten op en sportongevallen circa tien procent.
De onderzoekers hebben de soorten ongevallen niet alleen in categorieën verdeeld, maar ook gekeken bij welke groepen de kosten van letsel er uit springen. Veertig procent van de directe medische kosten wordt gemaakt bij de behandeling van oudere mensen als gevolg van een ongeval. Het gaat dan bijvoorbeeld om botbreuken, waarbij een gebroken heup veel voorkomt. Ieder jaar breken ongeveer twaalfduizend mensen door een val een heup. Hoewel dit aantal relatief klein is, slechts één procent is van het totaal aan ongevallenletsels, kosten de gebroken heupen eenvijfde deel van de totale medische kosten.
Het terugdringen van met name de privé-ongevallen kan een flinke financiële besparing opleveren. Beleidsmedewerkster Thien legt uit dat de benadering vanuit de hoogte van de kosten een andere kijk op de zaak geeft. Gewoonlijk ben je bezig met rangordening op basis van aantallen. Het relatief geringe aantal heupletsels valt dan niet op. Nu we concreet weten hoeveel geld deze heupletsels kosten, is dat iets om rekening mee te houden. Kortom, de cijfers geven aan dat het terugdringen van privé-ongevallen of van heupfracturen geld kan opleveren. Investeren in preventie loont. Overigens is in de meerjarenafspraken ook reeds aandacht geschonken aan het belang van preventie.

Betuttelend

Thien legt uit dat het voorkomen van privé-ongevallen niet altijd even simpel is. Effectieve preventie is moeilijk vorm te geven. Moet je bijvoorbeeld bij doe-het-zelf apparaten een folder leveren met de mogelijke risicos? Dat wordt toch snel als betuttelend ervaren en dan schiet je je doel voorbij. Een ander voorbeeld: het dragen van fietshelmen zou een forse besparing van fietsongevallen opleveren. Maar Nederlanders willen geen fietshelm op. Wanneer we van tevoren weten dat zo´n onderwerp niet ´bespreekbaar´ is, dan heeft het ook weinig zin om hiermee aan de slag te gaan. Het nieuwe rekenmodel betekent niet dat VWS zijn prioriteiten voor preventie alleen stelt op basis van het financiële aspect. Ineke Thien: Zouden we alleen uitgaan van kosten, dan krijg je heel vreemde situaties. Zo vormen de ongevallen waar kinderen bij zijn betrokken, een vrij geringe kostenpost. Dat mag echter geen reden zijn om hier weinig aandacht aan te schenken. Aan preventieve maatregelen ligt een ingewikkelde combinatie van factoren ten grondslag. De kosten vormen een hele concrete factor, maar minder tastbare factoren, zoals maatschappelijke acceptatie, spelen een even belangrijke een rol.

Dit artikel is gepubliceerd in VWS Bulletin nummer 18 van 5 november 1999

Deel: ' Rapport kosten van letsel door ongevallen '




Lees ook