Ministerie van VWS

Autologe bloeddonatie

De Voorzitter van de Vaste Commissie voor
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Postbus 20018
2500 EA Den Haag

DBO/CB-V-2005912

2 november 1999

In uw brief van 7 oktober jl. vraagt u mij te reageren op het opzetten van een privé-bloedbank in Nederland en of terzake sprake is van mogelijke strijdigheid met wet- en regelgeving. Tevens wilt u weten in hoeverre het bloedveiligheidsaspect in het geding is.

Begin oktober heb ik kennis genomen van het initiatief tot het opzetten van een privé-faciliteit voor het inzamelen en mogelijk ook bewaren van autoloog bloed. Autologe bloeddonatie houdt in dat bloed wordt afgezonderd ten behoeve van de geneeskundige behandeling van de donor zelf. Onder privé-bloedbank kan in dit verband worden verstaan het afnemen en bewaren van je eigen bloed tot het moment waarop je het zelf nodig hebt, bijvoorbeeld in het geval van een operatieve ingreep.

De regels omtrent de bloedvoorziening zijn neergelegd in de Wet inzake bloedvoorziening 1). De bloedvoorziening in Nederland wordt gezien als behorend bij het publieke belang en wordt derhalve beleidsmatig door mij aangestuurd, dit laatste richt zich met name op de kwaliteit en de toegankelijkheid van de voorziening. Sanquin is aangewezen als rechtspersoon die het ministerieel beleid uitvoert en heeft als taak het jaarlijks ramen van de behoefte aan bloed, tussenproducten en bloedproducten, het inzamelen van bloed en het bereiden van tussenproducten en bloedproducten.

Voorzover het de inzameling betreft van bloed bij personen voor gebruik in het kader van een geneeskundige behandeling ten behoeve van andere personen is de inzameling van bloed exclusief voorbehouden aan Sanquin. Dit is neergelegd in de Wet inzake bloedvoorziening, aangezien vanuit kwaliteits- en veiligheidsoverwegingen behoedzaam dient te worden omgegaan met het ingezamelde bloed van donoren die verder anoniem blijven. Het exclusieve inzamelingsrecht voor Sanquin geldt niet voor autologe donatie en named patient donatie (bloed dat wordt afgenomen ten behoeve van de geneeskundige behandeling van een bepaalde andere persoon). De Wet inzake bloedvoorziening maakt hier expliciet eenuitzondering op omdat het voor artsen (vooral in ziekenhuizen) mogelijk moet zijn bloed af te nemen in het kader van een specifieke geneeskundige behandeling van de persoon zelf of ten behoeve van een bepaalde andere patiënt.

Alhoewel het oprichten van een privé-bloedbank voor opslag van autoloog bloed een nieuwigheid in Nederland is, is het afnemen en bewaren van eigen bloed een voorziening die al lange tijd in de reguliere zorg wordt aangeboden en gefinancierd. In afwachting van een operatie kan in overleg met de arts worden besloten een aantal eenheden eigen bloed af te nemen om het indien nodig tijdens de ingreep weer toe te dienen. Indien het ziekenhuis zelf niet de middelen daartoe heeft kan het afgenomen bloed bij een bloedbankdivisie van de Stichting Sanquin worden bewaard. Het staat mensen vrij om te besluiten hun eigen bloed bij een privé-faciliteit in te laten vriezen tegen de daarvoor gestelde tarieven, maar in mijn optiek is hier eerder sprake van een cosmetische dan een medische noodzakelijkheid aangezien het in de reguliere zorg reeds mogelijk is om op basis van een medische indicatie gebruik te maken van een autologe bloeddonatie.

Voorgaande betekent echter niet dat ten aanzien van autoloog en named patient donatie geen regels aangaande kwaliteit- en veiligheid gelden. Een ieder die zich bezighoudt met het inzamelen van bloed, het bereiden, verpakken, etiketteren en vervoeren van bloedproducten dient deze werkzaamheden te verrichten conform de EG-richtlijn Good Manufacturing Practices (Richtlijn 91/356/EEG) welke geïmplementeerd is in de Regeling goede praktijken bij de bereiding van farmaceutische producten. Bovengenoemde handelingen dienen dan ook zo te gebeuren dat de kwaliteit van de producten afdoende is gewaarborgd. Op het moment dat de privé-faciliteit voor autologe bloedopslag zal worden opgezet ben ik voornemens de Inspectie voor de Gezondheidszorg te verzoeken de instelling te visiteren.

De Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,

dr. E. Borst-Eilers

1). (Deze wet is op 1 januari 1998 in werking getreden en vervangt de Wet inzake bloedtransfusie die door de media is aangehaald.)

Deel: ' regels omtrent opzetten private bloedbank '




Lees ook