Nieuwe waarnemingen aan spiraalstelsels

Datum en tijd vrijdag 31 oktober 1997, 14.45 uur Promovendus R. de Grijs Proefschrift Edge-on disk galaxies. A structure analysis in the optical and near-infrared Promotor prof.dr. P.C. van der Kruit Faculteit wiskunde en natuurwetenschappen Plaats Aula Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen

De Grijs (Amsterdam, 1969) studeerde sterrenkunde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij verrichtte zijn promotieonderzoek bij het Kapteyn Instituut van de afdeling Sterrenkunde van de RUG. Het onderzoek werd gefinancierd door het Kapteyn Instituut. Per 1 november treedt De Grijs in dienst van de Astronomy Department van de University of Virginia in Charlottesville, VS.

De nevelachtige vlekken die wij met het blote oog of met een verrekijker 's nachts tussen de sterren zien zijn in werkelijkheid sterrenstelsels, verge- lijkbaar met onze eigen Melkweg. Ruwweg worden ze ingedeeld in ellipsvormi- ge en spiraalvormige stelsels. Het proefschrift van Richard de Grijs gaat over die laatste categorie, en dan alleen nog over de spiralen waarvan we vanaf de aarde de zijkant zien. Zo'n zij- aanzicht lijkt wat op een vlie- gende schotel. In het midden zijn de spiraalnevels wat dikker, dwars daarop, in de lengterichting, loopt een donkere strook. De grote hoeveel- heid licht in het midden wijst erop dat daar ook meer materie zit. Het dikst zijn de stelsels waarvan de spiralen nauw zijn opgewonden. Stelsels waarvan de spiralen flink uitwaaieren, lijken vanaf de zijkant platter. De donkere streep door het midden wordt veroorzaakt door stof dat het licht verstrooit en absorbeert. De streep wordt daarom de stofband genoemd. De Grijs analyseerde een aantal van dergelijke stelsels, waarbij hij zich vooral afvroeg in hoeverre er uit de dikte in het midden informatie over de vormingsgeschiedenis van het stelsel valt af te leiden. Dat is een al wat ouder idee, dat echter tot voor kort moeilijk te staven was omdat het stof de waarneming verstoorde. Door de ontwikkeling van nieuwe waarneemtechnie- ken is er nu hoop dat dit probleem omzeild kan worden. De Grijs kreeg zijn gegevens van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht in Chili en de Royal Greenwich Observatory op het Canarische eiland La Palma.

Deel: ' RUG promotie Nieuwe waarnemingen aan spiraalstelsels '




Lees ook