NIBUD Persbericht


P E R S B E R I C H T

9 februari 1999

SCHOOLKOSTEN STERK GESTEGEN SINDS 1990

Na mbo havo duurste schooltype voortgezet onderwijs De schoolkosten voor leerlingen in het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs zijn de afgelopen acht jaar enorm gestegen. Rekening houdend met inflatie, betalen ouders jaarlijks 125 tot 300 gulden meer aan de schoolkosten van hun kinderen dan zij in 1990 deden. Mbo-leerlingen zijn met 1375 gulden per jaar het duurst. In het voortgezet onderwijs kosten havo-scholieren het meest: ouders betalen voor hen op jaarbasis ruim 1000 gulden. Dit blijkt uit een onderzoek van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (NIBUD) onder huishoudens met kinderen in het voortgezet onderwijs, het beroepsonderwijs en het basisonderwijs. Het onderzoek is tot stand gekomen met financiële steun van het ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschappen.

Meer uitgaven aan schoolboeken en materialen
Ouders met kinderen in het voortgezet onderwijs moeten voor de schoolkosten rekenen op een bedrag rond de 1000 gulden per jaar. Dit is exclusief eventuele reiskosten of het lesgeld voor leerlingen van 16 jaar en ouder. Havo-scholieren zijn met gemiddeld 1050 gulden per jaar het duurst. Een hoge vrijwillige ouderbijdrage bestemd voor extra activiteiten en daarnaast hoge kosten voor schrijfmaterialen e.d. zijn hier debet aan.

Het NIBUD vermoedt dat de invoering van de basisvorming in 1993 een mogelijke verklaring kan zijn voor de sterk gestegen schoolkosten. In vergelijking tot 1990 zijn ouders nu namelijk vooral meer kwijt aan schoolboeken en lesmaterialen. Met de invoering van de basisvorming hebben leerlingen meer en ook andersoortige vakken op het lesrooster gekregen, zoals bijvoorbeeld verzorging of techniek, wat waarschijnlijk hogere kosten voor boeken en materialen met zich mee heeft gebracht.

Boekenfonds het meest voordelig
Boeken vormen de grootste kostenpost in het voortgezet onderwijs. Opvallend is dat vbo-leerlingen aan boeken het meest kwijt zijn: 435 gulden per jaar. Ouders zijn het goedkoopst uit bij scholen die hiervoor een speciaal boekenfonds in het leven hebben geroepen. Op deze manier kunnen zij 70 gulden besparen ten opzichte van andere ouders die boeken nieuw kopen of tweedehands. Wanneer een school een fonds heeft, hoeven ouders in de meeste gevallen zelf geen andere kosten voor boeken meer te maken.

Basisschool
Ook wanneer kinderen op de basisschool zitten, maken ouders vrijwel altijd kosten voor hun kind. Het gaat dan vooral om de kosten die men aan het begin van het schooljaar heeft zoals de vrijwillige ouderbijdrage, schoolspulletjes en de kosten voor excursies. De gemiddelde totale kosten op de basisschool bedragen 185 gulden per kind per jaar.

Grote verschillen per school
Uit het onderzoek bleek dat de kosten per school enorm kunnen verschillen, vooral bij de uitgaven aan de vrijwillige ouderbijdrage, materialen en excursies. Deze onderlinge verschillen komen vooral tot uiting wanneer traditionele scholen (openbare scholen, rooms katholieke en protestante scholen) worden vergeleken met scholen met een speciale onderwijsaanpak (vrije scholen, montessorischolen e.d.). Dit is met name goed zichtbaar op de basisscholen, waar de kosten van scholen met een speciale onderwijsaanpak gemiddeld meer dan driehonderd gulden hoger uitvallen dan op de traditionele scholen.

Fietsend naar school
Leerlingen op de basisschool gaan vooral lopend of fietsend naar school, zo blijkt uit het onderzoek. Een op acht kinderen wordt met de auto gebracht. De basisschool ligt gemiddeld twee tot vier kilometer van huis. Scholieren in het voortgezet onderwijs leggen de afstand naar school (gemiddeld 6 km) meestal per fiets af. Een op de zeven gaat met het openbaar vervoer, en heeft dan gemiddeld 550 gulden per jaar aan reiskosten. Mbo’ers moeten gemiddeld 10 km enkele reis naar school afleggen. Meer dan de helft doet dit met het openbaar vervoer; een kwart gaat per fiets en nog eens 15% gebruikt de brommer of de scooter. Mbo’ers die onder de Wet op de Studiefinanciering vallen, kunnen gebruik maken van de OV-studentenkaart. De leerlingen die hier (nog) niet onder vallen, hebben jaarlijks zo’n 665 gulden aan reiskosten.

Aanvragen tegemoetkoming studiekosten loont de moeite Veel scholen kennen een regeling waarbij ouders vrijgesteld kunnen worden van (een deel van) de kosten vanwege de hoogte van het inkomen of vanwege het feit dat er meer kinderen op school zijn. Ouders met lagere inkomens kunnen daarnaast in aanmerking komen voor een tegemoetkoming in de studiekosten. Voor leerlingen jonger dan 18 jaar, bedraagt deze vergoeding dit schooljaar 805 gulden; dit is ruim 80% van de directe schoolkosten uit het NIBUD-onderzoek. Voor mbo-leerlingen bedraagt de vergoeding 1278 gulden: ruim 90% van de gemaakte schoolkosten. Ook leerlingen die ouder zijn dan 18 en in aanmerking kunnen komen voor de een tegemoetkoming in de studiekosten VO 18+, kunnen afhankelijk van het inkomen van de ouders, 80% van de gemaakte schoolkosten vergoed krijgen. (Daarnaast is er een volledige vergoeding van het lesgeld mogelijk). Zodra mbo’ers 18 jaar worden, komen zij in aanmerking voor studiefinanciering.

TOTALE SCHOOLKOSTEN* PER KIND PER JAAR, EXCL. REISKOSTEN EN LESGELD

gemiddelde kosten 1998

Basisschool f 185,-
VBO f 960,-
MAVO f 945,-
HAVO f 1050,-
VWO f 980,-
MBO f 1375,-


* Hieronder vallen de kosten voor de vrijwillige ouderbijdrage voor extra activiteiten en faciliteiten, materiaalkosten, schoolboeken, overige benodigdheden zoals schrijfmaterialen, agenda’s, gymkleding etc. en excursies/werkweken.

Deel: ' Schoolkosten sterk gestegen sinds 1990 '




Lees ook