Silicon Graphics in Nederland


SGI - Nederland - Nieuws

Romancing the stones

Het Octane werkstation van Silicon Graphics levert de rekenkracht voor een archeologisch project, dat een megalithisch mysterie heeft opgelost.

Op de heuvelige kalkgronden van Zuidwest-Engeland ligt Avebury henge (een stenen cirkelmonument), een grote aarden wal en drie stenen cirkels, datarend uit twee- tot drieduizend jaar voor Christus. Het is niet zo bekend als Stonehenge, dat slechts 23 kilometer zuiderlijker ligt. Toch staat op dit uitgestrekte terrein in Avebury 's werelds grootste prehistorische stenen cirkelmonument. Oorspronkelijk, zo denkt men, heeft het bestaan uit ongeveer honderd stenen.

Het Avebury-terrein geniet grote archeologische en sociale belangstelling. Dat heeft voornamelijk te maken met de religieuze en ceremoniële waarde die het had voor de mensen die dit monument duizenden jaren geleden bouwden. Sinds de 18de eeuw verschillen archeologen en historici van mening over de oorspronkelijke ordening van de immense keien die op dit terrein zijn opgegraven.

De laatste grote opgravingen dateren van de jaren dertig deze eeuw, toen een uitgebreide reconstructie plaatsvond. Maar ondanks een opleving in belangstelling de afgelopen twee decennia en vele onopgeloste vragen, blijft het moeilijk om op het terrein verder te graven. Dit botst namelijk met de intentie om het monument te behouden en onderhouden voor de duizenden bezoekers die er elk jaar naar toe gaan. De technologische vooruitgang van de afgelopen jaren echter, heeft er voor gezorgd dat archeologen nieuwe methoden tot hun beschikking hebben om de henge te onderzoeken.

Sinds 1996 werken archeologen van de universiteiten van Leicester, Southampton en Wales nauw samen aan een project dat `Negotiating Avebury' heet. Het project werd opgestart vanuit de behoefte om verder te kijken dan de benadering tot dan toe, namelijk zoeken naar één onderliggend plan voor een historische locatie. De archeologen die er bij betrokken waren, zagen in het gebruik van virtual reality een mogelijkheid om alternatieve reconstructies snel en gemakkelijk te onderzoeken en interpreteren, op basis van bestaande gegevens. Met deze gegevens konden verschillende voorstellingen gegenereerd worden van hoe het monument er mogelijk uitgezien zou hebben door de eeuwen heen.

Een van de leden van het projectteam, Dr. David Wheatley van de Universiteit van Southampton, legt uit: "Kaarten geven data op een bepaalde manier weer en dat beperkt ons in de manier waarop we vragen kunnen stellen en beantwoorden. Een kaart is een voorstelling die de kijker op een denkbeeldige plaats manoeuvreert, van waaruit alles te zien is maar niets in detail."

Het projectteam popelde vooral om te onderzoeken hoe het werkelijk geweest moet zijn om rond te lopen binnenin de cirkel, en te kunnen begrijpen hoe het monument werd gebruikt en wat het betekende voor de mensen in die tijd. Ze waren geïnteresseerd in de zichtbaarheid van de stenen en de veranderende impact als mensen tijdens ceremonies de cirkel naderden en er doorheen en vandaan liepen.

David Wheatley vervolgt: "We modelleren de oppervlakken en texturen, maar dat is voor ons niet het belangrijkste. We willen naast het beeld ook het volume en de locatie ervaren. De stenen hadden een grote symbolische waarde, ze namen niet alleen een vooraanstaande plaats in het landschap in maar ook in het leven van mensen."

Om het terrein na te bouwen gebruikt ons team een Silicon Graphics Octane dual-processor werkstation. "Modellen zoals deze zijn erg groot en vergen veel rekenkracht," aldus David. "We hebben een high-performance werkstation nodig waarmee data eenvoudig te manipuleren is. De Octane is een uitstekend systeem met snelle graphics en snelle processoren."

De steengegevens worden op innovatieve wijze verzameld, volgens een methode die door het projectteam werd ontwikkeld. Op de hoeken van de stenen worden gekleurde plastic labeltjes vastgemaakt, waarna de stenen uit verschillende hoeken digitaal worden gefotografeerd. Met speciale software wordt een draadmodel gegenereerd. Vervolgens wordt met de foto's een VRML-model (Virtual Reality Modelling Language) gemaakt van de steen. Deze kan dan worden gerenderd tot het virtuele Avebury-landscape en gevisualiseerd met behulp van de Octane.

Tot nu toe organiseerde het projectteam drie veldonderzoeken rond Avebury. Het meest recent, gedurende de zomer van 1999, vonden opgravingen plaats even buiten het Avebury-terrein. Leden van het team waren verheugd toen ze drie begraven reuzenstenen en drie andere locaties ontdekten - samen de overblijfselen van zes stenen cirkels. Deze duiden op het bestaan van een tweede brede laan met stenen, die wegloopt van de buitenste en binnenste stenen cirkels naar het westen toe. Deze weg staat bekend als de Beckhampton Avenue, waarvan het laatst melding werd gemaakt in de jaren twintig van de 18de eeuw, door de oudheidkundige William Stukeley. Zijn beweringen zijn altijd omstreden geweest, hoewel hij delen van het terrein tot in detail beschreef en de vernielingen van stenen door plaatselijke boeren opmerkte. Ook legde het team een greppel rondom het monument bloot, waarvan zij geloven dat die nog ouder is dan de stenen weg. Dit zou een ander licht kunnen werpen op de vroege ontwikkeling van Avebury.

David is zich bewust van de bijdrage die de SGI-technologie levert aan het welslagen van het project. "Zonder de Octane zou het vrijwel onmogelijk zijn geweest om überhaupt een model te maken en we zouden zeker geen informatie over vorm en textuur van de stenen kunnen verzamelen en bijhouden. Het model is een integraal deel van ons onderzoeksprogramma: het is het platform waarmee we theses bestuderen over de locatie, experimenteren met concepten en inzicht verkrijgen over de interactie tussen mens en monument. We hebben het dan over de periode tussen zeg tweeduizend en drieduizend jaar voor Christus. Cultureel gezien een complexe periode, omdat er misschien nauwelijks onderscheid was tussen gezinsleven en het ceremoniële leven. We zouden graag meer willen weten over de mensen die deze stenen hebben verplaatst en hoe hun ervaring, kennis en geloof werden overgedragen."

Het project bestaat niet alleen uit het onderzoeken van het Avebury-terrein, het is ook een onderzoek naar het nut van virtual reality in de archeologische praktijk. David Wheatley: "Voor ons is VR geen eindproduct, iets waar je bij gaat zitten om het te bewonderen. Het is ook niet alleen maar een poging het origineel te verbeelden. Het is een flexibele, kneedbare omgeving voor interpretatie en overleg. VR stelt je in staat gegevens volledig af te stemmen op lichaam, tijd en plaats van de kijker. Het maakt het mogelijk om archeologische informatie op nieuwe manieren te visualiseren, bestuderen en interpreteren."

Negotiating Avebury is een gezamenlijk onderzoeksproject van Dr. Mark Gillings (Universiteit van Leicester), Glyn Goodrick, Joshua Pollard (Universiteit van Wales, Newport) en Dr. David Wheatley (Universiteit van Southampton). Het project wordt gesponsord door de deelnemende universiteiten en door de Arts and Humanities Research Board met aanvullende financiële bijdragen van de Prehistoric Society en de Society of Antiquaries.

privacy policy | feedback
Copyright © 2000 Silicon Graphics, Inc. All rights reserved. | Trademark Information

Deel: ' SGI Romancing the stones '




Lees ook