Nieuws van de Socialistische Partij


SP-voorman Jan Marijnissen: "Niet alleen de computers moeten werken in 2000"

"Ook onze samenleving heeft een millennium-probleem"

Of alle computergestuurde apparaten de overgang van 1999 naar 2000 wel zullen aankunnen, weet Jan Marijnissen niet. Veel belangrijker vindt de voormalige lasser en het tegenwoordige Tweede-Kamerlid de vraag of de samenleving wel "millennium-proof" is. "Daarover maak ik me meer zorgen. Ook de maatschappij moet werken in 2000."

Jan Marijnissen signaleert dat in 1999 de samenleving vol storing en kortsluiting zit: "Het maatschappelijke 'besturingssysteem' is verouderd. Op de drempel van de 21ste eeuw ontstaan 19de-eeuwse wantoestanden. Armoe, tweedeling, uitholling van de democratie. De regering lijkt voor de oplossing van dat sociale millenniumprobleem te wedden op de belangrijkste veroorzaker: de vrije markt."

De SP-voorman vindt het laatste jaar van de eeuw een heel goed moment om terug én vooruit te kijken: "Ik noem 1999 het Jaar van de Eeuw. Een jaar om af te wegen wat we willen meenemen naar de 21ste eeuw en wat we beter zouden kunnen achterlaten. Maar op het Binnenhof houden we ons bezig met incidenten, met gelegenheidspolitiek. Als regeren vooruitzien is, hebben we een slechte regering. Kok en Co. bieden ons geen zicht op een socialere samenleving in de 21ste eeuw. Er wordt slechts op de winkel gepast en die winkel wordt steeds leger. De overheid houdt al jaren uitverkoop."

"Paars betekent vooral pappen en nathouden, halve oplossingen voor hele problemen zoeken. De rest moet gedaan worden door 'de vrije markt'. Daardoor hebben we nu wachtlijsten én privé-klinieken in de gezondheidszorg, steeds meer villa's én verpaupering in de grote steden, 180.000 miljonairs, zelfverrijking op de Beurs en meer dan een miljoen mensen op of onder de armoedegrens. Bovendien zitten we met onbeperkte hypotheekrenteaftrek én te weinig huursubsidie, meer vluchten op Schiphol en minder bussen op het platteland, een nieuwe Betuwelijn en verdwijnende passagierslijnen, de 24-uurs-economie en anderhalf miljoen mensen zonder werk. Dat lijkt eerder te passen bij de 19de eeuw dan bij de weg naar 2000 en verder."

Hoezo?
"Honderd jaar geleden moest je bij een bedrijf met de pet in de hand om een baan en een brood bedelen. Volkswijken waren overbevolkt en onhygiënisch. Kinderen werkten in de fabriek in plaats van naar school te gaan. Die mateloze ellende hebben onze grootouders niet opgelost door "de vrije markt" zijn gang te laten gaan maar juist door deze in te tomen. De 'markt' bleek immers door de gerichtheid op winst voor weinigen geen goed oog te hebben voor het belang van velen en de samenleving als zodanig. Tegen de vrije markt in is er gestreden voor betaalbare en sociale volkshuisvesting, voor gemeenschappelijke voorzieningen als riolering en bestrating, voor een kortere werkweek met een hoger loon, voor stemrecht voor iedereen. Dankzij die strijd werd kinderarbeid verboden, leerplicht ingesteld, sociale zekerheid opgebouwd. Door de inzet van velen, in vakbonden, kerken en politieke partijen hebben we stukje bij beetje kunnen afrekenen met de sociale wantoestanden uit de 19de eeuw."

En komen ze nu weer terug?
"Ik hoop van niet. Maar stom genoeg zien we inderdaad aan het eind van de 20ste eeuw afbraak van een heleboel verworvenheden. Gezondheidszorg, onderwijs en cultuur zijn niet meer voor iedereen toegankelijk. Sociale volkshuisvesting wordt niet op- maar afgebouwd. Regels rond arbeidstijden en arbeidsomstandigheden worden slapper. De sociale zekerheid brokkelt af en wordt uit handen gegeven aan ondernemingen. De minimumuitkeringen zijn te laag en de armoe is terug van weg geweest. De bus, de trein en allerlei nutsvoorzieningen worden verkocht aan het bedrijfsleven. Toenemende commercie zorgt voor groeiende oppervlakkigheid. En door de komst van superstaat Europa, maar ook door een steeds makkere Tweede Kamer, wordt de democratie almaar zwakker."

Wie laat dat allemaal gebeuren?
"Ondernemers vinden het prachtig. Ze roepen dat het daardoor allemaal beter wordt. Grote partijen als PvdA, VVD en CDA roepen het ook. Maar ik zie vooral nadelen. Groeiende tweedeling. Schandalige armoede tegenover schaamteloze verrijking. Uitsluiting van mensen, verruwing van de samenleving. Wereldwijd zijn de markten opengegooid, het kapitaalverkeer is verregaand vrijgegeven, Europa omgesmeed tot één gemeenschappelijke markt. Bedrijven schuiven naar believen met geld, arbeiders, grondstoffen en afval, hoeveel sociale ellende dat ook oplevert. Speculatie met 'flitskapitaal' drijft landen naar de afgrond. De milieuproblemen hopen zich op. Door armoede en onzekerheid verlaten miljoenen mensen huis en haard op zoek naar meer bestaanszekerheid."

En nu de hamvraag: wat doen we eraan?
"Het échte millenniumprobleem in onze maatschappij is het ongefundeerd geloof in de vrije markt. De praktijk van de laatste twintig jaar bewijst dat. We hollen sociaal gezien achteruit. Terwijl dat niet zou hoeven. We hebben de mensen, de middelen, de mogelijkheden om nu bestaande problemen op te lossen, achter te laten in de 20ste eeuw. Laten we de samenleving moderniseren in plaats van ruïneren. Laten we samen beslissen hoe we willen leven, wonen, werken en recreren in de 21ste eeuw. Laten we vertrouwen op de mogelijkheden van de mensen in plaats van gokken op ongrijpbare economische krachten. Als we dat doen zullen we onze samenleving ook sociaal millennium-proof kunnen maken - al zal dat nog niet allemaal geregeld zijn op 1 januari 2000."

Hoe millennium-proof is de SP eigenlijk?
"We zijn aardig op orde, vierde partij van het land in ledental, zesde in Kamerzetels en op weg naar meer groei in de 21ste eeuw. Dit jaar zijn er twee partijcongressen. Daar zorgen we dat onze organisatie, van Kamerfractie tot gemeenteraadsleden en lokale afdelingen, helemaal up-to-date wordt gemaakt. En dat ons politieke program voor 2000 en verder nog meer mensen kan gaan aanspreken. Precies daarom gaan we het hele jaar naar de mensen toe. Om te vragen wat ze willen meenemen naar 2000 en wat ze liever achterlaten."

Wat wil je zelf zeker meenemen naar 2000?
"Het contact met de mensen. Daar is onze politieke aanpak op gebaseerd. Omdat de politiek er voor de mensen is, niet omgekeerd."

Deel: ' SP 'Ook samenleving heeft millennium-probleem' '




Lees ook