Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid

De ondernemende samenleving

voorstudie nr.104

PERSBERICHT

20 jaunari 1999

Mensen geven hun leven in toenemende vorm in betaalde arbeid. Dat komt doordat de aard van betaald werk verandert. Geleidelijk ontwikkelt zich zo een samenleving van ondernemende mensen. Deze verandering vraagt op haar beurt om andersoortige collectieve voorzieningen. Tot deze bevindingen komt van WRR-stafmedewerker Krijn van Beek in zijn studie De ondernemende samenleving; een verkenning van maatschappelijke verandering en implicaties voor beleid; deze is vandaag verschenen in de serie Voorstudies en Achtergronden van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid

Economische verandering

De ontwikkeling naar een ondernemende samenleving heeft te maken met enkele langetermijnontwikkelingen die tezamen zorgen voor een fundamentele verandering in de aard van economische activiteit. Zo zorgt de algehele welvaartsstijging voor toenemende keuzemogelijkheden van betaald werk. Door de technologische ontwikkelingen worden mensen minder ingezet voor het verrichten van machinale of robotische handelingen en worden uniek menselijke kwaliteiten steeds belangrijker: zorgen, dienstverlenen, denken en creëren. Het almaar toenemend belang van human capital maakt dat werkenden steeds meer soevereiniteit hebben waar het gaat om de mogelijkheden betaald werk naar eigen inzicht vorm te geven. Informatisering ten slotte draagt bij aan de 'volledigheid' van betaalde activiteit: mensen zijn in toenemende mate verantwoordelijk voor alle dimensies van hun werk.

Implicaties voor beleid

De ontwikkeling naar een ondernemende samenleving heeft ook implicaties voor het overheidsbeleid. De studie geeft voor drie beleidsterreinen beknopte verkenningen die de richting aangeven van een veranderende behoefte aan beleid. Het meest pregnant komen de veranderingen tot uitdrukking in een analyse van de zorg voor het milieu. Het activisme van weleer heeft zich georganiseerd in 'normaal' betaald werk en dwingt veranderingen af die op hun beurt niet alleen leiden tot een schoner maar ook tot een hoger BNP. Daarmee wordt de verhouding tussen economie en milieu door de ondernemende samenleving op zijn kant gezet: de economie groeit door een streven naar groen. In dit verband zou de overheid meer aandacht kunnen schenken aan de ontwikkeling en regulering van goed werkende informatiemarkten die voor gewenste terugkoppelingen naar producenten kunnen zorgen en die zelf ook weer bedrijvigheid genereren.

Onderwijs zou er meer op gericht moeten zijn dat leerlingen en studenten hun eigen idealen en talenten ontdekken en ontwikkelen, in combinatie met de ontwikkeling van vaardigheden om die idealen te verwezenlijken in betaald werk. De huidige aandacht voor aansluiting van onderwijs op bestaande banen schiet tekort voor de eisen die een ondernemende samenleving stelt. Het beleid zou de aandacht moeten verleggen van de inhoud van het onderwijs naar de ontwikkeling van structuren die variatie genereren en een eigen kwaliteitsverhogende dynamiek in gang kunnen zetten. Een goed werkende informatiemarkt zou hierbij een belangrijke rol kunnen spelen en ook weer zelf tot nieuwe bedrijvigheid leiden.

In het arbeidsmarktbeleid lijkt de belangrijkste opdracht voor het beleid te zijn zoveel mogelijk activiteiten binnen het domein van de betaalde arbeid te brengen. Als we de nieuwe mogelijkheden van het systeem van betaalde activiteit ook daadwerkelijk willen benutten, zullen zoveel mogelijk mensen zoveel mogelijk activiteiten binnen dat systeem moeten uitoefenen ______________________________________________________________________

Krijn van Beek, De ondernemende samenleving. Een verkenning van maatschappelijke verandering en implicaties voor beleid; WRR, Voorstudies en achtergronden V104, Den Haag, Sdu Uitgevers, 1998. ISBN 90 399 1544 x ______________________________________________________________________

Deze publicatie ( 39,75) is te bestellen bij: Sdu Servicecentrum Uitgeverijen Antwoordnummer 125 2501 XD Den Haag Tel. 070-3789880 Fax. 070-3789783 U kunt ook rechtstreeks via de bestelpagina op de internet site van de Sdu bestellen. ______________________________________________________________________

Inlichtingen zijn te verkrijgen bij het bureau van de WRR: Dr. S.J. Langeweg, tel. 070-356 4451 Dr. K.W.H. van Beek, tel. 070-356 4492 ______________________________________________________________________

Deel: ' Studie WRR De ondernemende samenleving '




Lees ook