Universiteit Leiden

Meer informatie: dienst Interne en Externe Communicatie, tel. 071-5273282

Universiteit Leiden

Faculteit der Wijsbegeerte

Symposium

Rechtvaardigheid en Verzoening Over de fundamenten van de moraal in een tijd van geweld

22 januari 2000, van 10.00 - 16.15 uur Grootauditorium van de Universiteit Leiden, Rapenburg 73

Organisatie:
Radboudstichting - wetenschappelijk onderwijsfonds De Stichting voor Reformatorische Wijsbegeerte i.s.m. de Universiteit Leiden
Inleiding
Sprekers
Programma
Aanmelding
Plattegrond
Homepage Wijsbegeerte

Inleiding:
De gangbare opvatting over rechtvaardigheid behoeft herziening. Rechtvaardigheid is de belangrijkste deugd voor een goed geordende maatschappij, schrijft John Rawls in 1971. In A Theory of Justice betoogt hij dat alleen de rechtvaardigheid nodig is om veiligheid, vrijheid en een gematigde gelijkheid voor alle leden van een democratisch-liberale samenleving te garanderen. Een goed functionerend strafrechtssysteem is volgens hem dan voldoende om voorkomende gevallen van geweld en onrecht het hoofd te bieden. Deze visie van Amerika's beroemdste twintigste-eeuwse rechtsfilosoof was representatief voor de gangbare opvattingen over rechtvaardigheid in de meeste westerse samenlevingen. Echter, recente ervaringen met verschillende vormen van geweld en onrecht wijzen erop dat die opvattingen bijgesteld moeten worden. De integratie in Duitsland, de vorming van de nieuwe constitutie in Zuid-Afrika, de discussies over de Bijlmerramp en de gemeenschappelijke rouw om het zinloos geweld zijn processen die de grenzen van het strafrecht en het heersende rechtvaardigheidsbegrip te buiten gaan.
Het is dan ook niet toevallig dat de term 'verzoening' steeds vaker opduikt. Maar wat betekent dit? Is verzoening slechts een politiek correct woord en een handig gebaar van beleidsmakers? Of is verzoening noodzakelijk verbonden met rechtvaardigheid in de maatschappelijke en de persoonlijke verwerking van geweld, kwaad en onrecht? En wat betekent zo'n band tussen rechtvaardigheid en verzoening voor de fundamenten van de moraal?
Deze vragen vormen een probleem voor de hedendaagse filosofie, in het bijzonder voor het levensbeschouwelijk georiënteerd denken. Daarom organiseren de Radboudstichting en de Stichting voor Reformatorische Wijsbegeerte in samenwerking met de Universiteit Leiden een filosofisch symposium over Rechtvaardigheid en Verzoening. Het symposium heeft tot doel de genoemde vragen vanuit katholiek, reformatorisch en algemeen wijsgerig perspectief te benaderen. De benaderingen worden verdiept tot beschouwingen over de grenzen van een liberale ethiek en de vooruitzichten van een deugden-ethiek. Het symposium biedt ruime gelegenheid tot discussie over het thema.

Sprekers:

* Prof. dr. Edith Brugmans, bijzonder hoogleraar wijsbegeerte in relatie tot de katholieke levensbeschouwing aan de Universiteit Leiden en universitair docent rechtsfilosofie aan de Katholieke Universiteit Nijmegen (KUN);

* Prof. dr. Gerrit Glas, bijzonder hoogleraar reformatorische wijsbegeerte aan de Universiteit Leiden en psychiater in het Universitair Medisch Centrum Utrecht;

* Dr. Andreas Kinneging, universitair hoofddocent rechtsfilosofie aan de Universiteit Leiden;

* Prof. dr. Paul van Tongeren, hoogleraar wijsgerige ethiek aan de KUN;

* Dr. Ad Verbrugge, universitair docent ethiek aan de Universiteit Leiden;

* Dr. Gerard Visser, universitair docent metafysica aan de Universiteit Leiden.

Programma:

10.00 uur Ontvangst met koffie / thee
10.30 uur Introductie
10.35 uur Prof. dr. Edith Brugmans, Rechtvaardigheid en haar grenzen 11.15 uur Dr. Ad Verbrugge, Co-referaat
11.30 uur pauze
12.00 uur Prof. dr. Gerrit Glas, Het kwaad, de schaamte en de mogelijkheden van een heteronome visie op de moraal 12.40 uur Dr. Gerard Visser, Co-referaat
13.00 uur lunch
14.00 uur Dr. Andreas Kinneging, Van neoliberalisme naar christelijke-humanistische moraal
14.40 uur Prof. dr. Paul van Tongeren, Vooruitzichten voor een deugden-ethiek
15.30 uur Forumdiscussie en publieke discussie
16.15 uur receptie

De leerstoelhouders uit katholieke en protestantse hoek geven in een hoofdlezing 's ochtends hun visie op de onderhavige thematiek, vanuit hun onderscheiden velden van expertise. Zij worden elk kort (max. 15 minuten) beantwoord door een co-referent uit de faculteit wijsbegeerte. 's Middags verbreedt de discussie zich dan toch weer enigszins doordat twee typen van fundering van de moraal met elkaar worden vergeleken, met de problematiek van de ochtend in het achterhoofd. Het gaat om de mogelijkheden en vooruitzichten van een chrisetlijk- humanistische resp. deugdenethische benadering van de moraal. De ochtendsprekers geven hierop dan in het forum nog heel kort hun repliek (5-10 minuten per ochtendspreker) waarna algemene discussie volgt.

Aanmelding:
Het symposium wordt gehouden in het Groot-Auditorium van de Universiteit Leiden, Rapenburg 73. (zie plattegrond) Kosten, inclusief koffie, lunch en borrel: fl. 35,00 (studenten fl. 10,-).
Aanmelden voor 1 januari 2000 door insturen van een aanmeldingskaart en overmaking van het verschuldigde bedrag op gironummer 933 t.n.v. de Radboudstichting te Vught, onder vermelding van 'Symposium Leiden'. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met drs. S.J.M. Waanders van de Radboudstichting,
Postbus 37, 5260 AA Vught.
tel. 073 - 657 90 17, fax 073 - 656 72 51.

Deel: ' Symposium over fundamenten van moraal in tijd van geweld '




Lees ook