Universiteit van Utrecht


19 februari 1999

Symposium Tijd en Wetenschap
In een aantal wetenschapsgebieden wordt gewerkt met verschillende benaderingen van het begrip tijd. De fysicus gaat terug tot de oerknal, de geoloog tot aan het ontstaan van de aarde, de bioloog tot aan het ontstaan van leven, de historicus enkele millennia en de psycholoog gaat niet veel verder dan een mensenleven.

Dit levert verschillende tijdschalen op. Dat lijkt nog erg eenvoudig. Moeilijker wordt het wanneer verschillende tijdschalen en ritmes binnen één vakgebied naast en door elkaar heen worden toegepast.

Zo kan de natuurwetenschapper de tijdschaal variëren van de miljarden jaren vanaf de oerknal tot de bijna virtuele tijd van de elementaire deeltjes, terwijl de sociale wetenschapper zich beweegt van sociologische generaties tot de psyche van één mensenleven. In de geschiedenis bestudeert men aan de hand van de drie tijdschalen van Braudel de wisselwerking tussen de politieke gebeurtenissen, de sociale bewegingen en de geologische verschijnselen.

Ondanks grote precisie in tijdwaarneming en -meting kunnen er problemen ontstaan bij de toepassing van de tijdsopvatting in de verschillende disciplines. Tijd zoals wij die kennen is ontoereikend om de processen in de disciplines te bevatten.

De centrale vraag in het programma zal zijn welke rol de tijd speelt in de theorie en methode van de verschillende wetenschapsdisciplines en in hoeverre deze tijdschalen, naast elkaar gelegd, een begrijpelijk resultaat opleveren.

Vanuit vijf vakgebieden zal de tijd bekeken worden: de natuurkunde, de geo-fysiologie, de biologie, de psychologie en de geschiedenis.

Aansluitend zullen de referenten met elkaar en het publiek in discussie treden.

Programma


10.00 - 10.15 uur:
Koffie en ontvangst


10.15 - 11.00 uur:
Het Menselijke in de Tijd
Dr. F. Spier (socioloog; Instituut voor Interdisciplinaire Opleidingen, Amsterdam)


11.00 - 11.45 uur:
Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt Dr. D. Draaisma (psycholoog, Vakgroep psychologie RUG)


11.45 - 12.30 uur: "Alles is tijdelijk" …- en dus ook historisch?
Dr. E. Jonker (historicus, Instituut voor Geschiedenis, UU)


12.30 - 13.30 uur:
Lunchpauze


13.30 - 14.15 uur: Astronomische cycli en geologische tijd Dr. F.J. Hilgen (bioloog, Faculteit Aardwetenschappen, UU)


14.15 - 15.00 uur: Tijd in de Geofysiologie Prof. Dr. P. Westbroek (geofysioloog; Instituut voor chemie en geofysiologie, Leiden)


15.00 - 15.30 uur:
Theepauze


15.30 - 16.15 uur:
Tijd in de Natuurkunde
Prof. Dr. J. Hilgevoord (emeritus hoogleraar Natuurkunde Amsterdam en Utrecht)


16.15 - 17.00 uur: Forumdiscussie
O.l.v. Prof. Dr. F. Verhulst (Wiskunde, UU)


17.00 - 17.30 uur:
Borrel

Plaats: Megatronzaal, Educatorium, Leuvenlaan 19, De Uithof, Utrecht
Datum: Vrijdag 19 februari 1999, 10.00 - 17.30 uur De lezingen zijn gratis en vrij toegankelijk.

Bureau Studium Generale, Heidelberglaan 8, 3584 CS Utrecht, (030)
2532436, e-mail: studgen@sg.uu.nl.

Communicatie Service Centrum, Heidelberglaan 8, 3584 CS Utrecht, Telefoon (030) 2533550 of 2532572 Mediavragen per Email: UUmedia@csc.usc.uu.nl

Deel: ' Symposium Tijd en Wetenschap '




Lees ook