Nationaal Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie

Persbericht
Woerden, 1 augustus 2002

NIGZ adviseert: directe en brede maatregelen tegen alcoholmisbruik jongeren Gemeente Terschelling moet alcoholmisbruik jonge vakantiegangers steviger aanpakken

De gemeente Terschelling heeft deze zomer grote problemen met alcoholmisbruik van vakantievierende jongeren. In de afgelopen twee weken zijn maar liefst zeven jongeren in de leeftijdscategorieën van 14 tot 16 jaar met ernstige gezondheidsproblemen afgevoerd naar ziekenhuizen op het vasteland. Ook vorig jaar deden zich vergelijkbare gevallen voor. Het NIGZ stelt de gemeente Terschelling voor om op korte termijn samen met campinghouders, winkeliers, horecaondernemers en politie de problemen met alcoholoverlast van jongeren aan te pakken.

Als jongeren van 14 jaar zelf sterk alcoholische mixen maken van om en nabij de 50 procent alcohol, dan gaat het mis. Dat bleek vorige week en deze week op Terschelling waar zeer jonge vakantievierders zodanig veel alcohol innamen, dat zij onwel werden en betrokken huisartsen niet anders konden doen dan hen af laten voeren. Deze problemen zijn niet nieuw op Terschelling. Ook vorig jaar werden zeer jonge campinggasten afgevoerd nadat zij grote hoeveelheden alcohol hadden gedronken.

De gelegenheid maakt de drinker
Volgens het NIGZ ontstaan dergelijke misstanden vooral in locaties waar een sfeer wordt gecreëerd waarin het consumeren van grote hoeveelheden alcohol als normaal of zelfs als stoer of wenselijk wordt beschouwd. Overmatig zeggen dat mannen meer dan 21 glazen per week gemiddeld drinken, en vrouwen meer dan 14 glazen per week. Bij de jongeren op de Waddeneilanden ligt het gebruik gemiddeld op 25 glazen, maar dat dan wel per dag! De beelden die de NOS en RTL4 de afgelopen dagen uitzonden, maken duidelijk dat die sfeer ook wordt bepaald door de campinghouders, die toestaan dat jongeren ware forten van bierkratten rond hun tent bouwen. Een dergelijke tolerantie kweekt onder jongeren een competitiegeest, waarbij het aanschaffen van slechts een kratje per keer ''voor mietjes'' is. Huisarts Smit van Terschelling, die zelf ervaring heeft met enkele jongeren die van het eiland zijn gevoerd, geeft aan dat ook de horecasector meewerkt aan deze sfeer: Horecaondernemers schuiven de verantwoordelijkheid op de jongeren zelf, en geven als argument ook vaak dat de tent wordt afgebroken als ze niet meer schenken. Maar de Keuringsdienst van Waren stelde vast dat 60 procent van de gevallen, winkeliers en horeca-ondernemers op Terschelling alcohol verkopen aan jongeren beneden de toegestane leeftijdsgrens. In het samenspel van vrije en onbegrensde verkrijgbaarheid van drank, een bovenmatige tolerantie en geen enkele vorm van toezicht kunnen huisartsen en hulpverleners niet veel anders meer doen dan afwachten tot er zich weer een geval van drinken tot bewusteloosheid meldt.

Gemeente moet meteen ingrijpen
Het NIGZ is deze zomer met een aantal jonge alcoholvoorlichters van de campagne 'Ben jij sterker dan drank?' ook vertegenwoordigd op Terschelling. De bedoelde jongeren blijken grotendeels ongevoelig voor voorlichtingsboodschappen. De alcoholvoorlichters hebben sterk de indruk dat een deel van de jongeren naar Terschelling komen om zich daar dagelijks te bezatten, zonder de consequenties daarvan te willen kennen. Wanneer jongeren de realiteit niet willen inzien, vindt het NIGZ dat de gemeente zo snel mogelijk het heft in eigen handen moet nemen. Dat is noodzakelijk omdat de gezondheid van jongeren bij gelijkblijvend beleid dermate risico loopt dat niet uit te sluiten valt dat er ook gevallen met dodelijke afloop zullen volgen. Ook huisartsen bevestigen deze mogelijkheid.

Consequente ontmoediging en controle
De maatregelen die het NIGZ voorstelt, vormen een mix van onderlinge afspraken met campinghouders, horeca-ondernemers en winkeliers over alcoholverkoop, training van bar- en verkooppersoneel, voorlichting aan jongeren en strenger toezicht.

* De gemeente moet afspraken maken over de verkoop van alcohol aan jongeren gedurende de vakantiemaanden. Vooral campinghouders en supermarkten zouden zichzelf limieten moeten stellen aan de verkoop van alcohol. Het moet voor jongeren niet mogelijk zijn om stapels bierkratten en kratten vol gedestilleerde drank tegelijk te kunnen halen in kampwinkel en supermarkt.
* Campinghouders moeten dergelijke hoeveelheden drank niet meer toestaan op hun terreinen en moeten beter toezien op overmatige consumptie. Zij kunnen jongeren daartoe verplichten door strengere terreinreglementen te hanteren en jongeren bij overtreding te verwijderen van het terrein.
* Daarbij moeten alle drankverkopende ondernemers strenger toezien op de leeftijdsgrenzen voor de verkoop van alcohol. Juist omdat de ouders van de jongeren waar het om gaat vaak niet op dezelfde camping aanwezig zijn, is toezicht hier des te sterker nodig. Het gaat immers in vrijwel alle gevallen om minderjarigen die niet strafbaar te stellen zijn, waarbij op het moment van overtreding ouders ook niet aanspreekbaar zijn.
* De voorlichting aan jongeren over alcohol moet vroeger plaatsvinden dan pas op de vakantielocatie zelf. Het NIGZ wil hierover met de gemeente plannen maken.

* Ook moeten horeca-ondernemers worden getraind in het aanspreken van jongeren op drinkgedrag, en het omgaan met de problematiek van leeftijdsgrenzen.

De gemeente kan hierbij volgens het NIGZ voorwaardenscheppend en corrigerend werken, kortom specifiek beleid maken dat juist in de zomermaanden van kracht wordt. Daarbij kan de gemeente gebruik maken van bijzondere verordeningen en specifieke inzet van politiecontrole. Voorbeelden daarvan zijn te vinden bijvoorbeeld in de gemeente Scheveningen waar sinds vorig jaar het verbod geldt op het met zich meedragen van alcohol over de boulevard, en sinds dit jaar ook op het veroorzaken van geluidsoverlast door stereo-installaties in auto's. Door strenger te zijn op dergelijke zaken, kan voorkomen worden dat een sfeer ontstaat waarin alles kan en alles mag, en daarmee dus ook alles gebeurt, zoals de afgelopen weken duidelijk is geworden. Een dergelijke set van afspraken en maatregelen kan echter alleen werken als alle betrokkenen in het gebied zich daaraan verplichten. Daarom is het initiatief van de gemeente onontbeerlijk.

Modelconvenant Terschelling als pilotproject
Het NIGZ heeft inmiddels contact opgenomen met de gemeente Terschelling, en de gemeente aangeboden om op korte termijn een samenwerkingsproject te starten, met als doel om een modelconvenant te ontwerpen waar ook andere kustgemeenten in Nederland gebruik van kunnen maken. Naar verwachting zal, wanneer de contacten voorspoedig verlopen, in oktober van dit jaar de eerste versie van zo'n convenant er kunnen liggen.

Contactpersonen NIGZ
Hans Krosse, directeur NIGZ: 0117 - 39 21 65
Ronald Jas, campagneleider alcoholvoorlichting: 06 - 25 33 77 56

Deel: ' Terschelling moet alcoholmisbruik jonge vakantiegangers aanpakken '




Lees ook