CDA

Toespraak Partijvoorzitter Mr. M.L.A. van Rij, uitgesproken tijdens de CDA-Partijraad in 'De Lievekamp' te Oss

De christen-democratie in 2000: dicht bij mensen!

Beste CDA-ers,

Afscheid
In de eerste plaats wil ik met u stil staan bij het afscheid van een behoorlijk aantal partijraadsleden. Met ingang van 1 januari a.s. zullen de kamerkringen Dordrecht, Rotterdam, Den Haag, Leiden en Amsterdam opgaan in de respectievelijke provinciale afdelingen Zuid-Holland en Noord-Holland. Wij zijn de vertrekkende partijraadsleden vanaf deze plaats bijzonder veel dank verschuldigd voor hun vaak jarenlange inzet voor het werk in de kamerkring en voor de Partijraad. Uw inzet is van grote waarde voor de christen-democratische beweging. Het is dankzij mensen, zoals u dat het CDA in 1998 en 1999 als sterkste uit de bus kwam bij de verkiezingen voor de Gemeenteraad, Provinciale Staten en Europarlement. Dankzij uw inzet blijft het CDA de partij die het dichtst bij mensen staat.
Ik dank u voor uw inzet.

Partij in Beweging
Wij kunnen terugzien op een geweldige Partijraad. Wij hebben afscheid genomen van Bert Vroon, wij hebben Hein Swinkels, de nieuwe penningmeester, gekozen. Als Partij hebben wij een gezonde basis. Wij hebben over Informatie en Communicatie gesproken. Een terrein waar de huidige Minister van Economische Zaken, mevrouw Jorritsma, verzaakt. Onbegrijpelijk. Nederland heeft daar internationaal veel te bieden, wij hebben als Nederland een goed vestigingsklimaat, sociale rust, een goede geografische ligging, goed opgeleide mensen. Kortom van Mainport tot Brainport. Maar als wij niet een helder beleid voeren, duidelijke voorwaarden scheppen, dan gaan wij hier arbeidsplaatsen missen. Dat betekent ondermeer investeren in opleidingsplaatsen. Amerikaanse bedrijven geven signalen af dat zij Nederland links laten liggen. Wij pakken de interneteconomie niet op. In de internet-economie spreken wij over tenminste 60.000 arbeidsplaatsen die de komende drie jaar niet vervuld kunnen worden, omdat wij als Nederland achterblijven. Hier ligt een uitgelezen kans om bijvoorbeeld een inhaalslag te maken richting etnische minderheden, de nieuwe Nederlanders. Als de werkloosheid onder de Turken in dit land 28% is, met name onder jongeren, dat moet het mogelijk zijn om met die Amerikaanse bedrijven nieuwe arrangementen te maken. De Partij zal in 2000 door middel van een groot symposium terugkomen op ICT. Wij hebben veel deskundigheid in de partij op dit terrein en ook in de Tweede Kamerfractie, zoals u vandaag heeft gemerkt.
Vandaag hebben wij ook de slotdiscussie meegemaakt over het Veiligheidsdebat in en vooral ook buiten de partij. Wat heeft het Jaar van de Veiligheid ons geleerd: de leden zijn te motiveren voor een inhoudelijke discussie, de kracht van de partij ligt aan de basis, wij hebben regionale debatten in Amsterdam, Leeuwarden en Maastricht gevoerd. Veel afdelingen hebben actief eigen avonden georganiseerd, van Katwijk tot Amersfoort.
Iedere keer wisten lokale en regionale CDA-ers maatschappelijke organisaties, onderwijsinstellingen, jeugdhulpverleners, functionarissen van politie te interesseren voor het onderwerp veiligheidsontwikkeling. Partij, fractie en Wetenschappelijk Instituut trokken hier gelijk op. Ik wil iedereen bedanken die daar zijn steentje aan heeft bijgedragen, in het bijzonder ook de commissie onder leiding van Conny Kerkhof-Mos die in staat is geweest om een heldere resolutie te ontwerpen. Deze aanpak staat model voor verdere partijdiscussies.

Is Nederland af, is de wereld af?
Over 55 dagen eindigt de 20ste eeuw. Hoe mooi dit ook klinkt, de geschiedenis van de mensheid houdt met dit soort kunstmatige cesuren geen rekening. Want, er is veel voor te zeggen om de 20ste eeuw met de schoten in Sarajevo in de zomer van 1914 te laten beginnen, met als dramatisch dieptepunt tijdens de Tweede Wereld Oorlog, de Holocaust, de geplande uitroeiing van het Joodse volk, en met de Val van de Berlijnse Muur in november 1989 te laten eindigen. Zo bezien staan we niet zozeer aan de vooravond van een nieuwe eeuw en een nieuw millennium, maar bevinden we ons al een jaar of tien in een overgangsfase naar een nieuw onbekend hoofdstuk van onze geschiedenis. Een nieuwe periode waarvan we vagelijk wat contouren kunnen zien. Opmerkelijk is dat de bij huidige regeringspartijen het gesprek nauwelijks gaat over de vraag hoe onze toekomst eruit moet komen te zien. Zelf zie ik ook niet al te veel heil in complete blauwdrukken, maar dat wil niet zeggen dat wij zonder vergezichten en richtingwijzers kunnen. De toekomst behoort ons allen toe en vooral aan de mensen die na ons komen. Daarom kunnen we ontwikkelingen niet op hun beloop laten of louter bezig zijn met het hier en nu. Het kabinet laat grote vragen van overmorgen onbesproken. Het onderscheidend vermogen van de christen-democratie is dat wij op basis van onze inspiratiebron, het Evangelie van Jezus Christus, aan politiek willen doen. Wij hebben als christen-democraten een opdracht in deze wereld. Want die wereld ziet er lang niet voor iedereen zo fraai uit als wel eens door dit kabinet wordt gesuggereerd. Het CDA is de enige grote politieke partij die vanuit een duidelijke inspiratiebron aan politiek wil doen. Wij moeten in de toekomst krachtiger uitkomen voor de verdediging van de christelijke waarden in deze samenleving. Generaties christen-democraten hebben daar voor gestaan en gestreden. De ontworsteling vanuit de achterstandsituaties, naar een rechtvaardiger en socialere samenleving. Ook nu staan te veel mensen buiten het arbeidsproces: gedeeltelijk arbeidsongeschikten, de nieuwe Nederlanders, ik noemde zojuist het werkloosheidspercentage onder de Turken in Nederland 28% , maar ook het aantal ouderen dat actief is op de arbeidsmarkt valt tegen, slechts 25% boven de 55 jaar.

Is de wereld af? Volgens de oude denkers (socialisten en kapitalisten-tegenstelling arbeid-kapitaal) wel, volgens christen-democraten (de nieuwe denkers) niet. De verschillen tussen rijk en arm wereldwijd zijn nog nooit zo groot geweest, en dat met een explosieve groei van de wereldbevolking. Daarnaast is het milieuvraagstuk een mondiaal probleem. Ik vraag mij werkelijk af waar wij over honderd jaar staan. Is de Aarde, zoals die ons ter leen is gegeven, dan niet behoorlijk door haar reserves heen? Vaak wordt vergeten dat de agrarische sector een hele belangrijke rol vervult in het vraagstuk van de duurzame economische ontwikkeling. Als Nederland hebben wij daar een geweldige kennisvoorsprong en een internationale vermaardheid. Betrek de landbouwsector bij de verdere economische ontwikkeling en zet ze niet voortdurend in de strafbank. Daar waar gesaneerd moet worden, moet het, maar wel op een sociaal verantwoorde wijze, met respect en in overleg.
Zonder dat agrariërs door de financiële en geestelijke bodem zakken. Welke hypotheek leggen wij op de generaties na ons, in onze voortdurende jacht naar meer consumptie en meer welvaart? Zou die welvaart niet veel rechtvaardiger verdeeld moeten worden? Tenslotte, het lijkt alsof er een verband is tussen hogere economische groei en het fragmenteren (uiteenvallen) van de samenleving.
Als christen-democraten moeten wij, bewust van onze eigen identiteit, geïnspireerd de dialoog aangaan met andere christenen in andere partijen en daarbuiten, maar ook met anders-gelovigen binnen andere partijen en daarbuiten. Het CDA doet een appèl op de samenleving, op mensen. Mensen zijn naar mijn stellige overtuiging wel degelijk geïnteresseerd in de grote maatschappelijke vraagstukken. Vandaag zijn er ongeveer 300.000 mensen lid van een politieke partij, terwijl er 10 miljoen kiezers zijn. Van die 300.000 zijn er 85.000 lid van het CDA, de grootste politieke vrijwilligersvereniging van Nederland, bijna 30%. Toch neemt de aantrekkingskracht van politieke partijen af. Kortom aan ons de taak, nee de plicht, om naar andere wegen te zoeken om de mensen te bereiken die vanuit geloof politiek willen bedrijven. Vandaar mijn idee voor de oprichting van een Centrum voor Politiek, Religie en Spiritualiteit.
Wij hebben er vandaag uitgebreid bij stilgestaan. Uit de deelsessie bleek dat er een grote meerderheid is om vanuit de eigen inspiratiebron, de C, de dialoog aan te gaan met andere christenen en anders-gelovigen die nu geen aansluiting hebben bij de politiek. Dat is geen verkwanseling van het christelijk erfgoed, dat is juist een verdieping daarvan.
Wij gaan er mee door. Begin volgend jaar zal er een eerste beraadsronde worden georganiseerd rondom het thema de multiculturele samenleving.

Een vitale partij
De kracht van het CDA is dat het idee vervolgens ook lokaal wordt opgepakt. In de basis ligt het herstel. Lokaal gebeurt er veel positiefs. Zo was ik laatst in Vriezenveen en in Vlissingen, respectievelijk de nummers 1 en 3 bij de ledenwerfactie. Vriezenveen wist 50 nieuwe leden te werven op een bestaand aantal van 175. Hoe, door naar de mensen toe te gaan, door tussen de mensen te staan, door gezamenlijk van deur tot deur te gaan. Mijn felicitaties, nogmaals! Ik wijs op een aantal nieuwe ontwikkelingen in de partij de laatste negen maanden: de start van regionale strategische beraadsrondes, de initiatieven van de dertigersgroepen, de oprichting van een netwerk van jonge CDA-bestuurders onder de 31 jaar, de activiteiten van het CDAV met een confronterend debat over geweld in het eigen gezin, het Wetenschappelijk Instituut met het rapport over ouderenbeleid: Respect voor ouderen ,maar ook nota's over asiel- en migratiebeleid, de vitale democratie, de belastingpolitiek en het jeugdbeleid. Het Steenkampinstituut met het grote debattournooi en de vrijwilligersacademie. Binnen de provinciale afdelingen is er veel creativiteit losgebrand op het onderwerp partijontwikkeling. Er zijn voldoende bouwstenen aangebracht om volgend voorjaar ter besluitvorming een actieplan aan u voor te leggen. Ook in partijcultuur maken wij het nodige door: CD-Actueel bracht een themanummer Heilige Huisjes uit, het gaf stof tot nadenken, vandaag verschijnt het nieuwe CDA-Magazine, een moderne prikkelende uitgave om trots op te zijn, CD-Verkenningen kwam met een themanummer over Veiligheid. Kortom als partij zijn wij in beweging, nadat de vorige jaren een stevige basis is gelegd.

Jaar van de Generaties
Vanaf Nieuwe Wegen, Vaste Waarden en ons verkiezingsprogramma Samenleven doe je niet alleen richt het CDA zich nadrukkelijk op de wezenlijke vragen, op vragen die de kwaliteit van onze samenleving in hoge mate raken.

Zijn wij of beter gezegd: de kleiner worden groep jongeren bereid om in de nabije toekomst meer te gaan betalen voor het instandhouden van de pensioenen van de steeds grotere wordende groep ouderen?

Zijn wij bereid de consumptie af te remmen ten gunste van de kwaliteit van de zorg en het onderwijs?

Komt de bekostiging van een kwalitatief hoogstaande gezondheidszorg niet in gevaar als gevolg van vergrijzing of zelfs de dubbele grijze golf?

Is in de toekomst de groter wordende groep kinderlozen nog bereid om bij te dragen aan de kosten van kinderopvang en ouderschapsverlof?

Hoe kunnen we voorkomen dat mensen als ze 65, 60 of 55 jaar jong zijn, tegen hun zin de arbeidsmarkt moeten verlaten?

Hoe zorgen we ervoor dat ook in de toekomst de onschatbare waarde van onbetaalde arbeid gegarandeerd blijft? Het vrijwilligerswerk is het cement van de samenleving. In de deelsessie is de uitstekende notitie van de Tweede Kamerfractie hierover aan de orde geweest.

Hoe zorgen we ervoor dat aan ouders vanuit de verschillende departementen niet tegenovergestelde eisen of wensen worden gesteld?

Dit zijn vragen die alles te maken hebben met de solidariteit tussen de generaties. Deze solidariteit staat onbedoeld op de tocht. Niet alleen door ontwikkelingen als vergrijzing, maar ook door een grootschalige wijziging in de levensloop van mensen in vergelijking met pakweg dertig jaar. Tot het begin van de jaren zeventig gingen de meeste kinderen uit huis om te trouwen. Ongeveer 90% trad in het huwelijk. Eenzelfde percentage kreeg vrij snel kinderen. Deze standaard levenscyclus van trouwen en kinderen krijgen en ten slotte overlijden of verweduwen, is doorbroken. De huidige levenscyclus kent twee nieuwe fases. Die van de jonge volwassenen zonder kinderen en die van de oudere volwassen zonder inwonende kinderen. Dit als gevolg van het op latere leeftijd krijgen van kinderen en het ouder worden van mensen en het eerder uit-huis-gaan van kinderen.

Deze twee nieuwe fases herbergen grote groepen van Nederlanders, die, om het maar zo uit te drukken, sterk staan tegenover andere groepen in andere levensfases. Wie naar de verhouding vrije tijd en inkomen kijkt, ziet dat volwassenen die zonder kinderen samenleven, meer mogelijkheden hebben.
Het zijn met name de ouderen en de jonge ouders waarop een grotere druk ligt dan op groepen in andere levensfasen. Ouderen vanwege de grote zorgbehoefte en het tekortschietend aanbod; jonge ouders vanwege de druk als gevolg van vaak twee loopbanen en het verlenen van zorg. Op dit moment wordt 20% van de vrouwen met een bijna tot fulltime baan èn kleine kinderen geconfronteerd met burnt out.

Kortom: Levensloopbeleid is vooral luisteren naar de wensen van de mensen zelf, naar hoe ze willen wonen, werken en leven met anderen samen. En vervolgens daar oplossingen voor bedenken. Het opnieuw organiseren van de solidariteit.

Het is om deze reden dat het Partijbestuur op 1 oktober jl. akkoord is gegaan het jaar 2000 te benoemen tot het Jaar van de generaties. In navolging van het Jaar van de veiligheid willen wij in samenwerking met de afdelingen, het Wetenschappelijk Instituut, de fracties en tal van organisaties buiten het CDA op zoek gaan naar een constructief beleid waarin de generaties en levensfasen niet tegen elkaar worden uitgespeeld maar met elkaar worden verbonden. Het Partijbureau zal daartoe het voortouw nemen. Op 13 mei 2000 zullen wij een grote dag van de generaties organiseren.
Ik hoop wederom, net zoals met het Jaar van de veiligheid, op een goede partijbrede discussie. Bovendien hoop ik dat we erin slagen ook de dialoog aan te gaan met velen buiten onze partij die net zo hard bezig zijn de solidariteit tussen de generaties te bevorderen. Dat lijkt mij een meer dan verantwoorde investering in onze samenleving; een investering die uitgaat van de realiteit en voor ogen houdt dat individuen pas personen worden door relaties aan te gaan met elkaar.

Terugkomen op eigen kracht
Zoals de christen-democratie in de 20e eeuw een duidelijke positie innam in de Nederlandse en Europese politiek, zo zal de christen-democratie ook in de 21e eeuw een eigen markante rol spelen. Wel zullen wij op eigen kracht het vertrouwen van de kiezers moeten terugwinnen, stap voor stap werken wij daaraan, met vertrouwen in de eigen boodschap en met vertrouwen in elkaar. Het is de moeite waard. Het CDA als partij dicht bij mensen zal moeten laten zien wat het voor die mensen kan doen. Lokaal, provinciaal, nationaal en europees! Uw inzet en medewerking zijn daarbij essentieel.

Deel: ' Toespraak CDA voorzitter Van Rij op CDA-Partijraad te Oss '




Lees ook