expostbus51


NOORDBRABANTS MUSEUM

Twee belangrijke aanwinsten

's-Hertogenbosch, 2 juni 1999

.Twee belangrijke aanwinsten'
Noordbrabants Museum verwerft zeldzaam 16de eeuws landschap van Jan Soens.

Op de recente Tefaf in Maastricht ontdekte het Noordbrabants Museum twee belangwekkende kunstwerken, die sindsdien, dankzij succesvolle fondsenwerving, konden worden aangekocht.
Het betreft allereerst een zeldzaam schilderij van de uit 's- Hertogenbosch afkomstige 16de eeuwse landschapsschilder Jan Soens. Het op koper geschilderde werk heeft een voorstelling van een panoramisch landschap met hertenjacht in de zuidnederlandse stijl. Van Jan Soens, die het grootste deel van zijn loopbaan in Italië doorbracht, bevond zich tot dusver geen enkel werk in Nederlands bezit.
Daarnaast verwierf het museum een kostbare 18de eeuwse schildpad doos, gedecoreerd met een miniatuur bloemstilleven van de uit Tilburg afkomstige bloemenschilder Gerard van Spaendonck.

Jan Soens ('s-Hertogenbosch 1547/8-1611 Parma) is nu in Nederland vrijwel onbekend. Na een korte leertijd in Antwerpen vertrok hij naar Italië, waar hij al snel carrière maakte aan het hof van de hertogen van Farnese te Parma. Vandaar dat zijn werk zich nu voor het merendeel in Italië bevindt, onder andere in de musea van Parma en Napels. Overigens was Soens tijdens zijn leven bepaald geen onbekende. Zijn reputatie blijkt uit het bekende Schilderboeck van Karel van Mander, die in 1604 een biografie van hem opneemt waarin hij onder meer schrijft dat hij verdienstigh wel weerdt onder de beste Nederlanders te wesen gherekent, besonder in landtschap.
Het schilderij dat nu is aangekocht is een goed voorbeeld van zo'n landschap waarmee Soens zijn naam destijds vestigde. Duidelijk toont het ook de verwantschap met werk van tijdgenoten, zoals Jan Brueghel de Oude, Joos de Momper en de Bredanaar Paulus Bril, die reeds in de collectie van het Noordbrabants Museum vertegenwoordigd zijn. Dankzij de genereuze steun van de Vereniging Rembrandt en een bijdrage van de Stichting Vrienden van het Noordbrabants Museum kon het schilderij van Soens aan deze reeks worden toegevoegd. Daarmee is deze kunstenaar nu eindelijk ook in Nederland vertegenwoordigd, en wat nog meer zegt, in zijn geboortestad.

Van de bloemenschilder en botanicus Gerard van Spaendonck (Tilburg 1746-1822 Parijs) bezit het Noordbrabants Museum reeds een aantal schilderijen en werken op papier. Deze Brabantse kunstenaar was eveneens in het buitenland als hofschilder werkzaam, en wel bij de Franse koningen in het 18de eeuwse Parijs.
Eén van zijn specialiteiten bestond uit het schilderen op miniatuurformaat. Deze miniatuur-bloemstillevens, vaak gemonteerd op kostbare doosjes, gingen in verfijnde kringen grif van de hand. .Op de overzichtstentoonstelling die in 1980 in het Noordbrabants Museum van zijn werk werd gehouden was een aantal van deze miniaturen te zien. Het stemt daarom tot voldoening dat dit belangrijke onderdeel van zijn oeuvre nu ook in de collectie vertegenwoordigd is. Het onlangs verworven object is van een zeldzame kwaliteit. Op een rond vlak met een doorsnede van 9 cm. bevindt zich een stilleven met rozen, sleutelbloemen, een tulp, een hyacinth en andere bloemsoorten. Ook andere compositieonderdelen die in de stillevens van Van Spaendonck veelvuldig voorkomen zijn op het kleine vlak te vinden, zoals een marmeren vaas met putti in reliëf en gouden montuur, een vogelnestje met eitjes, een vlinder en zelfs - en dit is uitzonderlijk
- een kom met goudvissen.

Jan Soens ('s-Hertogenbosch 1547/8-1611 Parma)
Panoramisch landschap met hertenjacht
Olieverf op koper, 46 x 60 cm.
Gesigneerd en gedateerd 1590
Verworven met steun van de Vereniging Rembrandt

Gerard van Spaendonck (Tilburg 1746-1822 Parijs) Miniatuurbloemstilleven op schildpad doos
Doorsnede 9 cm.
Gesigneerd

Aan de redacties:

Voor aanvullende informatie kunt u contact opnemen met Margriet van Boven, tel. 073-6877801. Foto's en dia's worden u gaarne per omgaand toegezonden door Lucie Kuijpers, tel. 073-6877808, fax 073-6877899.

02 jun 99 09:26

Deel: ' Twee belangrijke aanwinsten Noordbrabants Museum '




Lees ook