Nederlandse Vereniging van journalisten


-- PERSBERICHT --

Ouderwetse opvattingen over nieuwe media

Nederlandse uitgevers blijven achter met vergoedingen voor hergebruik

De vergoedingen die de Nederlandse uitgevers bereid zijn te betalen voor hergebruik van journalistieke producten van freelancers op de zo geheten nieuwe media, steken schriel af vergeleken met dat wat in het buitenland gebruikelijk is geworden. Dat blijkt uit een internationaal vergelijkend onderzoek naar de auteursrechtelijke positie van de freelance journalist, uitgevoerd in opdracht van de NVJ.

In andere landen betalen uitgevers voor hergebruik van journalistieke producten van freelancers op internet en cd-rom en in databanken gemiddeld zo rond de tien tot vijfentwintig procent van het oorspronkelijke honorarium. In Nederland zijn we nog niet zo ver.

Volgens onderzoekster Christiane Würdemann, studente aan de Universiteit van Amsterdam, hebben de Nederlandse freelance-journalisten weliswaar juridisch gezien auteursrechtelijk een vrij sterke positie maar levert hen dat markttechnisch nauwelijks iets op.

In het conflict tussen de Volkskrant en de freelancers Heg, Stam en Mulder heeft de rechter ondubbelzinnig uitgemaakt dat voor plaatsing van een artikel op cd-rom en internet toestemming moet worden gevraagd aan de auteur. Dat deze toestemming gekoppeld is aan een vergoeding ligt voor de hand. De hoogte van de vergoeding, de duur en de aard van de toestemming liggen minder duidelijk.

In het buitenland hebben diverse gerechtelijke uitspraken inzake auteursrechtschending de positie van de freelancers aanzienlijk versterkt. Zo zag Central Station, een on-line databank van Belgische uitgevers van dag- en weekbladen, zich genoodzaakt de tent te sluiten.

In Canada wordt tegen twee databanken respectievelijk een schadevergoeding van
100 miljoen dollar en 33,3 miljoen dollar voor 3.700 schendingen geëist. Dat komt neer op 900 dollar per schending.

In de praktijk zijn enige principes voor betaling algemeen aanvaard. Zo is vergoeding - bij toestemming vooraf - afhankelijk van het bedrag dat voor de eerste publicatie is betaald.
Voor alle vormen van hergebruik, betaalt Science (USA) vijftig procent van het oorspronkelijke honorarium. De Evening Standard (UK) legde honderd pond extra op tafel voor een artikel van 350 pond. TA Media (Zwitzerland) betaalt vijftig procent voor het eerste hergebruik. Daarna wordt voor opeenvolgend hergebruik vijf procent betaald. In veel landen lijkt een percentage van tussen tien en vijfentwintig procent een gemiddelde te worden voor hergebruik op internet.

Daarnaast zien we in enkele landen ook collectieve overeenkomsten. De

Deense journalistenbond heeft met diverse uitgevers afspraken gemaakt. Zo betaalt A/S A-Pressen 12,5 procent van het honorarium voor hergebruik op internet. In Frankrijk geldt een afspraak tussen de journalistenorganisatie SNJ en Le Monde. Voor publicatie op internet

ontvangen de journalisten twaalf procent van de netto opbrengst.

Amsterdam, 8 juli 1999

Informatie: Petra Oudhoff, NVJ, tel.: 020-6718725

Deel: ' Uitgevers blijven achter met vergoeding hergebruik kopij '




Lees ook