Universiteit Maastricht


Persbericht 16 november 1999

Prijs ter bevordering van gezondheidswetenschappelijk onderzoek

Uitreiking Catharina Pijls Prijs 1999

Op 19 november 1999 ontvangen twee jonge onderzoekers de Catharina Pijls Prijs 1999, voor hun bijdrage aan de bevordering van het gezondheidswetenschappelijk onderzoek. De prijswinnaars zijn mw. dr. H.J. Albering en dr. R.W.H.M. Ponds, beide werkzaam aan de Universiteit Maastricht. Albering promoveerde in 1998 en Ponds in 1999. Hun proefschriften handelen over respectievelijk de schatting van gezondheidsrisico's als gevolg van blootstelling aan milieustressoren en voorspellers voor het functioneren van het alledaagse geheugen op vooral oudere leeftijd.
Tijdens de bijeenkomst wordt de Catharina Pijls Aanmoedigingsprijs uitgereikt aan de pas afgestudeerde gezondheidswetenschapper drs. M.G. Spigt. Hij ontvangt deze prijs voor zijn excellente afstudeerwerkstuk `Prognostische factoren voor het effect van een fysiek trainingsprogramma op chronische aspecifieke lage-rugpijn'. De prijsuitreiking wordt voorafgegaan door de Catharina Pijlslezing, die dit jaar verzorgd wordt door dr. C. Grunfeld van de University of California (San Francisco, USA). De (engelstalige) lezing draagt de titel `A role for leptin in the immunosuppression in malnutrition' en start om 16.00 uur in de Blauwe Collegezaal (0.402) van de UM aan de Universiteitssingel 50 te Maastricht. De lezing en de prijsuitreiking zijn voor alle belangstellenden gratis toegankelijk.

Stichting Catharina Pijls

De Stichting Catharina Pijls is vernoemd naar de Geleense farmaceute Catharina Pijls (1909 – 1993). Deze stichting reikt sinds 1986 tweejaarlijks een gelijknamige prijs uit aan twee onderzoekers die aansprekende dissertaties op gezondheidswetenschappelijk gebied hebben gepubliceerd. De prijswinnaars ontvangen hiervoor ieder een bedrag van ƒ 10.000,=. De Stichting Catharina Pijls beoordeelt de dissertaties op hun praktische relevantie, hun multidisciplinaire benadering, hun bijdrage aan de theorievorming in de gezondheidswetenschappen en de actualiteit van het onderzochte onderwerp.
Dit jaar zijn twintig kandidaten voorgedragen voor de prijs, afkomstig van verschillende universiteiten in Nederland. Het aantal nominaties neemt in de loop der jaren steeds toe.

Lezing

Bij de feestelijke prijsuitreiking nodigt de Stichting Catharina Pijls een internationaal gerenommeerd wetenschapper op het terrein van de gezondheidswetenschappen uit om een lezing te verzorgen. Ditmaal zal Prof. dr. C. Grunfeld van de University of California spreken over zijn onderzoek naar de rol van het hormoon leptine bij obesitas (vetzucht), vatbaarheid voor infecties en ondervoeding. Leptine is een door de vetcellen geproduceerd hormoon. Uit proefdieronderzoek blijkt dat een gebrek aan leptine leidt tot verminderde activiteit en obesitas. Daarom wordt verondersteld dat de productie van leptine bijdraagt aan het verzadigingsgevoel. Een geheel nieuwe bevinding is de toename van de vatbaarheid voor infecties bij verlaagde leptinegehaltes (bijvoorbeeld in combinatie met ondervoeding). Grunfeld zal in zijn lezing ingaan op de betekenis hiervan voor de behandeling van ondervoeding en de daarbij voorkomende verminderde afweer.

Risico-evaluatie
Het proefschrift van H. Albering draagt de titel ‘Environmental health risk assessment. Evaluation of some default assumptions’ . Zij heeft volgens het juryrapport met haar onderzoek een belangrijke bijdrage geleverd op het gebied van de nog jonge en in een snelle ontwikkeling verkerende wetenschap van de schatting van gezondheidsrisico’s als gevolg van vervuiling van de leefomgeving. Met behulp van rekenmodellen trachten risicoschatters en –managers tot een kwantificering van deze risico’s te komen. Deze modellen bevatten echter nog een groot aantal onzekerheden. Om met deze onzekerheden toch een verantwoorde risico-inschatting te maken, wordt gebruik gemaakt van ‘plausibele veronderstellingen’. Albering heeft in haar onderzoek een aantal van deze veronderstellingen bestudeerd en geanalyseerd. Zij heeft in haar proefschrift tevens de betekenis van haar bevindingen voor het bestaande beleid beschreven.

Alledaags geheugen
In zijn promotie-onderzoek ‘Forgetfulness and cognitive aging. Prevalence, characteristics and determinants’ heeft R. Ponds vastgesteld dat er niet of nauwelijks een relatie bestaat tussen de subjectieve klachten van ouderen over hun geheugen en de objectieve geheugenprestaties die deze proefpersonen leveren in neuropsychologische tests. In een serie onafhankelijke studies constateerde de onderzoeker dat geheugenklachten bij veroudering vooral toe te schrijven zijn aan wat hij noemt het ‘meta-geheugen’ (de opvattingen die mensen hebben over hun eigen geheugen). Vaak wordt het geheugen gezien als een louter cognitief proces, waarbij motivatie, persoonlijkheid, stemming of verwachtingen nauwelijks een rol zouden spelen. Uit het onderzoek van Ponds blijkt echter dat deze niet-cognitieve factoren een onverwacht grote invloed hebben op het functioneren van het geheugen. Ponds sloot zijn proefschrift af met een samenvattend model dat goede mogelijkheden biedt voor nader onderzoek naar de psychologie van geheugenklachten. De jury is onder de indruk van de creativiteit van het onderzoek en de precisie van de uitvoering en verslaglegging.

Aanmoedigingsprijs

Drs. M. Spigt, die op 19 november de Catharina Pijls Aanmoedigingsprijs ontvangt, is afgestudeerd als bewegingswetenschapper bij de capaciteitsgroep Epidemiologie aan de Universiteit Maastricht. Hij heeft in zijn onderzoek de werkzaamheid van een fysiotherapeutisch oefenprogramma bij de behandeling van chronische lage-rugpijn getest. Daarbij heeft hij onderzocht welke patiënten het best lijken te reageren op dit oefenprogramma. Er bleken grote onderlinge verschillen in het behandeleffect te bestaan tussen de deelnemers. Lenige mensen die vele klachten hebben, maar desondanks denken dat hun rugpijn nog te genezen is en hun gezondheid als goed ervaren, lijken het best te reageren op het trainingsprogramma, míts zij in hun dagelijks leven niet veelvuldig moeten tillen. Bij de uitvoering van dit omvangrijke onderzoek heeft Spigt zich zeer initiatiefrijk getoond. Hij is dan ook, mede dankzij de kwaliteit van zijn afstudeeronderzoek, cum laude afgestudeerd.

Deel: ' Uitreiking Catharina Pijls Prijs 1999 '




Lees ook