Stichting Aids Fonds

Vaccin tegen aids niet effectief

Aidsorganisaties roepen op tot vervolgonderzoek

Amsterdam, 24 februari 2003

Vandaag heeft het Amerikaanse bedrijf Vaxgen de eerste resultaten bekendgemaakt van een wereldwijde studie naar AIDSVAX, een potentieel vaccin tegen hiv en aids. De studie onder 5400 deelnemers vond onder andere in Nederland plaats. Uit het onderzoek bleek dat het aantal hiv-infecties binnen de groep gevaccineerden niet significant lager was dan in de controlegroep die een placebovaccin kreeg. Dit is teleurstellend, maar het onderzoek biedt ook openingen. Hoewel het vaccin voor de totale groep geen bescherming bood, bleek bij zwarte en Aziatische vrijwilligers het aantal hiv-infecties sterk gedaald te zijn. Dit geeft aanleiding tot vervolgonderzoek.

Voor het eerst in de geschiedenis van aids is er een volledig afgerond onderzoek (een zgn. fase 3-studie) naar de effectiviteit van een aidsvaccin gedaan. Het aantal hiv-infecties binnen de groep gevaccineerden was slechts 3,8% lager was dan in de controlegroep. Om goedkeuring te krijgen van de Amerikaanse FDA (Food and Drug Administration) moest het vaccin tot ten minste 30% minder infecties leiden. Bij twee etnische groepen, te weten zwarten en Aziaten, bleek het aantal hiv-infecties sterk gedaald te zijn in de vaccingroep (78% bij de zwarte deelnemers en 67% bij de twee groepen gezamenlijk). Hoewel het aantal deelnemers uit deze groepen te laag was (resp. 314 en 498) om conclusies te trekken over effectiviteit, bieden deze resultaten een belangrijk aanknopingspunt voor verder onderzoek naar de effectiviteit van dit vaccin.

Wereldwijd namen 5400 mannen en vrouwen uit Canada, de Verenigde Staten, Puerto Rico en Nederland deel aan het AIDSVAX-onderzoek. De proefpersonen waren bij aanvang van het onderzoek hiv-negatief. In totaal zijn de proefpersonen zeven keer gevaccineerd. Eenderde van hen heeft een placebo ontvangen. Bij ieder vaccinatiebezoek werden gesprekken met de deelnemers gevoerd en kwam preventie van hiv aan de orde. Tevens werden condooms uitgereikt. In Nederland namen via de GG&GD in Amsterdam 120 vrijwilligers deel aan de studie.

AIDSVAX bevat nagemaakte delen van een membraaneiwit van het hiv-virus (gp120). Doel was om in het lichaam antistoffen op te wekken die het hiv-virus konden blokkeren. In het merendeel van de vrijwilligers (blanken en Latijns-Amerikanen) bleek het vaccin geen bescherming te bieden. Bij zwarten en Aziaten werd wel een hoge aanmaak van antistoffen gevonden.

De AIDSVAX-studie vormt een belangrijke stap in de ontwikkeling van aidsvaccins, omdat aangetoond is dat het, ethisch en logistiek, mogelijk is om op grote schaal een vaccin onder mensen te testen. Bovendien kunnen de ervaringen die met het AIDSVAX-onderzoek zijn opgedaan waardevol zijn voor het aanpassen en verbeteren van andere vaccins.

Wetenschappelijk gezien wordt de ontwikkeling van een werkzaam vaccin (of werkzame vaccins) haalbaar geacht. Investeren in vervolgonderzoek dient dan ook de hoogste prioriteit te krijgen. Dit laatste mag overigens niet ten koste gaan van de ontwikkeling van nog betere aidsremmers voor reeds hiv-positieve mensen.

Aids Fonds
Hiv-Vereniging Nederland
IAVI (International AIDS Vaccine Initiative) Schorerstichting Stichting Soa-bestrijding

Deel: ' Vaccin tegen aids niet effectief '




Lees ook