Variatie en identiteit in naoorlogse galerijflats


Prinsenhofpark in Leidschendam ondergaat metamorfose

Leidschendam, 20120312 -- Helder witte kaders tussen de trappenhuizen knippen de 400 meter lange wand met woningen aan het Prinsenhofpark in zeven behapbare blokken. Binnen deze kaders creëren verspringende balkons en wasschermen van houten lamellen een prettig verstrooid beeld. De introductie van de strenge kaders met verspringende elementen maakt twee dingen leesbaar: de verticale ontsluiting en de individuele woning.

De renovatie van 2 blokken met 276 galerijflats aan de Frisolaan in Leidschendam is het sluitstuk van de opknapbeurt van een uitzonderlijk hoogbouwensemble: een groot rechthoekig park met daar omheen een dubbele rij galerijflats van 7 lagen met in totaal zo’n 2.000 woningen. Echt een superblok in de traditie van de zestigerjaren.

Aan de straatzijde geven 5 dubbel hoog uitgebouwde entrees met panoramapuien een helder ritme aan het gehele complex. Vanuit elke entree is een nieuwe doorgang rechtstreeks naar het park gemaakt. De relatie van de woningen met het park is daardoor sterk verbeterd. Kunstenares Sanja Medic voorzag de dubbel hoge wanden in de doorgangen van ‘trompe l’oeil’ collages, gebaseerd op de interieurs van de flats van de bewoners erboven. In totaal maakte ze 5 spectaculaire 15 meter lange kunstwerken.

De positieve reacties van de bewoners op het eindresultaat geeft veel vertrouwen. “Ik woon nu in een appartement in plaats van in een flat”, concludeert een van de bewoners. “Alphaplan en Teernstra Bouw hebben de bouw zo georganiseerd, dat wij als huurders tijdens de hele verbouwing in onze woning konden blijven wonen.”

Andries Laane van VILLANOVA architecten kijkt tevreden terug op het project. “Het was voor ons een uitdaging om de bestaande robuuste flatgebouwen in hun waarde te laten, niet uit te poetsen of door leuke toevoegingen het oude te laten devalueren. We grepen in op de schaal van het complex met middelen die op de architectuur van die tijd aansluiten. Door het oude beton van de galerijen en de dakrand wit te schilderen, werken deze nu architectonisch samen met de nieuwe witte kaders van plaatstaal en de nieuwe entrees van wit beton.”

Oud en nieuw vormen een geheel, waarin de zwakke punten van de oude flatgebouwen - schaalloosheid, anonimiteit, massaliteit en de relatie tot het maaiveld – effectief zijn aangepakt. 

De efficiënte bestaande galerijtypologie met bergingen op de begane grond bleef daarbij gehandhaafd.

Woningbouwvereniging Vidomes verhoogde het wooncomfort binnen de woningen met nieuwe badkamers, keukens en een riante vergroting van de balkons aan het park. Individuele HR-ketels, isolatie, dubbel HR+-glas, kierdichting, rolstoeltoegankelijke galerijen, brancardliften en het politiekeurmerk veilig wonen maken het complex weer geschikt voor de komende decennia. Een deel van de vrijkomende woningen zal de komende tijd worden verkocht. 

Niet alleen de flats, maar de complete wijk is opgewaardeerd. Het winkelcentrum heeft een facelift gekregen en in het vernieuwde park staat de nieuwe brede school midden in een vijver. Door de effectieve inrichting van het park, vallen de parkeerplaatsen voor de flat grotendeels weg achter het glooiende landschap met bomen en struiken. De nieuwe balkonwand vormt een mooie achtergrond.   

De voorheen benauwde entrees zijn zo open mogelijk gemaakt. Je kijkt nu dwars door het gebouw naar het park. Het opengewerkte trappenhuis en de lift zijn, zowel van buitenaf alsook vanuit de entree, goed zichtbaar. Vanuit de doorgang naar het park heb je overzicht over de bergingsgang.

Door alle ooit onoverzichtelijke hoeken te openen en vanuit de entrees zichtbaar te maken, is het benauwende gevoel voor de plint met bergingen verdwenen. Bewoners kunnen bovendien over de nieuwe postkasten vrij naar buiten kijken.

“Vrij zicht geeft niet alleen een weldadig gevoel van ruimte, maar verhoogt ook de sociale veiligheid in het gebouw en op straat”, aldus Laane. “We wilden een gebouw maken waar je van kunt houden. En aanpassingen doen, die over 10 jaar nog steeds niet als ‘ouderwets’ worden gezien. De eerste doelstelling is in ieder geval behaald. Nu maar afwachten of de ingreep ook de zogenoemde ‘tand des tijds’ zal doorstaan.

Rudy Breddels




Deel: ' Variatie en identiteit in naoorlogse galerijflats '




Lees ook