Ministerie van Buitenlandse Zaken


Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

der Staten-Generaal

Binnenhof 4

Den Haag

DEU

Midden-Europa

Bezuidenhoutseweg 67

Postbus 20061


2500 EB Den Haag

Datum 24 februari 1999
Kenmerk DEU-095/99
Blad /4
Bijlage(n) 1 l
Betreft Kosovo

Zeer geachte Voorzitter,

Met deze brief informeer ik u, mede namens de minister van Defensie, over het verloop en de voorlopige uitkomst van het onderhandelingsproces over een akkoord inzake Kosovo.

Ruim twee weken van intensieve en complexe onderhandelingen in Rambouillet hebben nog geen akkoord opgeleverd, maar volgens de Contactgroep wel consensus over de politieke aspecten van de voorziene interimregeling voor zelfbestuur van Kosovo. Zulks met inbegrip van voorzieningen voor vrije verkiezingen, lokaal bestuur, een onpartijdige rechterlijke macht en de bescherming van mensenrechten. De Contactgroep stelt op basis hiervan, en gezien het advies van de onderhandelaars en de posities van de partijen, dat een akkoord mogelijk is indien de partijen het ook eens kunnen worden over de wijze van implementatie daarvan, inclusief de modaliteiten voor een internationale civiele en militaire presentie voor de uitvoering van een akkoord. Daartoe is overeengekomen dat de onderhandelingen in Rambouillet een vervolg zullen krijgen met een nieuwe bijeenkomst over de implementatie van een akkoord op 15 maart in Frankrijk, alwaar het onderhandelingsproces zal moeten uitmonden in de ondertekening van een akkoord.

In de "Co-Chairmen's conclusions" van de onderhandelingen in Rambouillet (zie bijlage bij deze brief) worden de partijen opgeroepen zich te onthouden van acties die de bereikte resultaten kunnen ondermijnen. In het bijzonder wordt van de partijen verwacht dat zij een staakt-het-vuren in acht zullen nemen en de relevanteVR-resoluties zullen naleven. Hierbij wordt uitdrukkelijk steun uitgesproken voor de KVM en worden de partijen gewezen op hun verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de missieleden. Diegenen die de afronding van het onderhandelingsproces in de weg staan, nieuwe gewelddadigheden veroorzaken of de veiligheid van de KVM'ers bedreigen, zullen verantwoordelijk worden gehouden voor hun daden.

De Servische delegatie heeft zich in Rambouillet bereid verklaard de onderhandelingen voort te zetten om te komen tot een regeling met een substantiële mate van zelfbestuur voor Kosovo binnen Servië, met inachtneming van de soevereiniteit en terrritoriale integriteit van de FRJ. Onafhankelijkheid of toekenning van de status van deelrepubliek voor Kosovo zijn voor de Serviërs onnacceptabel. De delegatie heeft zich bereid verklaard verder te praten over de aard en omvang van een internationale presentie voor het toezicht op de naleving van een akkoord. De Kosovo-Albanese delegatie heeft zich bereid verklaard het akkoord over twee weken te ondertekenen, na consultaties met de achterban in Kosovo. De snelle ontplooiing van een NAVO-troepenmacht op de grond wordt hierbij als een essentieel onderdeel van een akkoord beschouwd. Tevens wordt vastgehouden aan de eis van een referendum aan het einde van de interimperiode, waartoe het ontwerp-akkoord de mogelijkheid zou bieden. Ten slotte heeft het UCK het voornemen aangegeven om zich in een "proces van transformatie" te begeven.

Zoals bekend gingen de onderhandelingen in Rambouillet van start op 6 februari jl., onder co-voorzitterschap van de Britse en Franse ministers van buitenlandse zaken, Cook en Vedrine. Als onderhandelaars traden op de VS-bemiddelaar Hill, de EU-gezant Petritsch en de Russische ambassadeur Majorski. De Servische delegatie stond aanvankelijk onder leiding van de vice-premier van de Servische regering Markovic, maar werd later versterkt met de president van Servië, Milutinovic. Van Kosovo-Albanese waren de drie belangrijkste "fracties" in Rambouillet vertegenwoordigd: de Democratic League of Kosovo (LDK) o.l.v. Rugova, de United Democratic Movement (LBD) o.l.v. Qosha en de Kosovo Liberation Army (UÇK) o.l.v. Thaçi, alsmede een aantal onafhankelijken, waaronder de journalist Surroi.

Op 14 dezer besloot de Contactgroep het onderhandelingsproces met een week te verlengen; de tijdslimiet voor het bereiken van een akkoord werd vastgesteld op 20 februari (12:00 uur). Van een doorbraak bij de onderhandelingen was op dat moment geen sprake; wel zaten de partijen tijdens het bezoek van mw. Albright aan Rambouillet op 14 dezer voor het eerst aan één tafel. Op 20 februari besloot de Contactgroep, mede op verzoek van de partijen, de tijdslimiet met nog drie dagen te verlengen tot dinsdag 23 februari (15.00 uur), op basis van de op dat moment bereikte mate van overeenstemming over de politieke aspecten van een akkoord.

Het beoogde eindresultaat van het onderhandelingsproces blijft een interimregeling van drie jaar met een vergaande mate van zelfbestuur voor Kosovo (eigen president, regering en parlement, verkiezingen onder supervisie OVSE, lokale politie). Daartoe ligt een concept-akkoord op tafel, het zgn. Interimakkoord voor Vrede en Zelf-Bestuur in Kosovo, waarover de partijen het uiteindelijk in zijn totaliteit eens zullen moeten worden, d.w.z. inclusief de beoogde voorzieningen voor de civiele en militaire implementatie van het akkoord. Het concept-akkoord omvat enerzijds een raamwerkovereenkomst met algemene principes, en anderzijds aparte hoofdstukken inzake een grondwet voor Kosovo, het internationale militaire toezicht op de naleving, de opbouw van lokale politie, verkiezingen binnen negen maanden, economische aspecten, humanitaire hulp en reconstructie, de structuur voor civiele implementatie en de bescherming van mensenrechten.

De Regering stelt zich op het standpunt dat zolang een politieke benadering tot de mogelijkheden blijft behoren, deze te verkiezen valt boven een militaire. Zij zal de inspanningen van de Contactgroep om in de komende weken tot een akkoord te komen dan ook blijven ondersteunen. Het is thans vooral aan de partijen om te bewijzen dat ze niet in Rambouillet zijn geweest om tijd te rekken, maar om echte vooruitgang te boeken. Van het grootste belang is dat de komende weken van nader politiek overleg geen negatieve consequenties zullen hebben voor de werkzaamheden en de veiligheid van de KVM. Juist in de thans voorziene tussenperiode is het van belang dat de KVM haar stabiliserende rol in Kosovo blijft vervullen, zolang de omstandigheden dit toelaten. In het licht hiervan wordt met zorg gekeken naar de laatste ontwikkelingen in het veld, waarbij sprake is van hervatting van gevechten en aanhoudende niet-naleving van de door de FRJ met de NAVO gemaakte afspraken over aantallen leger- en politie-eenheden in Kosovo. Van belang is in dit verband dat de dreiging van NAVO-luchtacties onverminderd van kracht blijft. De hoogste prioriteit blijft uitgaan naar de veiligheid van de KVM, die volledig voorbereid blijft op een evacuatie, die binnen 8 uur kan plaatsvinden. Uiteraard blijft ook de Extraction Force volledig paraat om in geval van nood de verificateurs te ontzetten.

De EU zal in de komende periode actief blijven streven naar de totstandkoming van een akkoord over Kosovo. Daartoe is tijdens de Algemene Raad van 22 dezer de bereidheid uitgesproken tot enerzijds het nemen van maatregelen tegen de partij die de onderhandelingen doet mislukken, en anderzijds de bereidheid om een essentiele rol te spelen bij de civiele implementatie van een akkoord (inclusief reconstructie-hulp) en om verlichting van aan Kosovo gerelateerde sancties in het vooruitzicht te stellen, gekoppeld aan concrete ijkpunten. Inzake de mogelijke EU-bijdrage aan de reconstructie van Kosovo is door Nederland sterk gepleit voor maximale betrokkenheid van lokale partijen en het voorkomen van hulpafhankelijkheid. Daarbij is gewezen op de lessen die uit de ervaringen terzake in Bosnie moetenworden getrokken en derhalve het belang van het creëren van "ownership" op lokaal niveau. Tevens is erop gewezen dat voorkomen moet worden dat de EU met een te snelle reactie andere donoren zou ontmoedigen een bijdrage te leveren.

Ik zal uw Kamer over de komende ontwikkelingen op de hoogte blijven houden.

de Minister van Buitenlandse Zaken

Deel: ' Verloop onderhandelingsproces over akkoord Kosovo '




Lees ook