Tweede Kamer der Staten Generaal


21501003. vao begrotingsraad

Gemaakt: 10-12-1999 tijd: 16:56


1


21501-03 Begrotingsraad

nr. 35

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG

Vastgesteld 30 november 1999

De algemene commissie voor Europese Zaken<1> heeft op 18 november 1999 overleg gevoerd met staatssecretaris Benschop van Buitenlandse Zaken over:


- het verslag van de Begrotingsraad van 16 juli 1999 (21501-03, nr.
32);


- de geannoteerde agenda van de Begrotingsraad van 25 en 26 november
1999 (EU-99000221/BuZa-990665).

Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.

Vragen en opmerkingen uit de commissie

De heer Weekers (VVD) was van mening dat in het licht van de wijzigingsvoorstellen en amendementen van het Europees Parlement vastgehouden moet worden aan de door de Raad in Berlijn vastgestelde Financiële perspectieven en dat eventueel het
maximumstijgingspercentage toegepast moet worden. Ondanks het vorig jaar gedane verzoek om inzicht te geven in de belangrijkste amendementen van het Europees Parlement en de opstelling van de regering dienaangaande, wordt hierover overigens nog maar summier informatie gegeven in de geannoteerde agenda. Is de regering trouwens nog steeds van mening dat de Raad een evenwichtige ontwerpbegroting heeft vastgesteld of heeft zij op onderdelen begrip voor de wijzigingsvoorstellen van het Europees Parlement? Is zij bereid om enkele van die voorstellen te honoreren en, zo ja, welke en op grond van welke overwegingen?

Uit de geannoteerde agenda blijkt dat er discussie bestaat over de 500 mln. euro voor Kosovo. De heer Weekers wilde weten of de Raad, de Commissie en het Parlement het wel eens zijn over het bedrag en of de discussie uitsluitend gaat over de vraag uit welk potje die 500 mln. euro moet komen. Hoe staat de regering trouwens tegenover de strategie van het Europees Parlement tegen de technische beheersbureaus? Het afdwingen van meer transparantie en verantwoording van de Commissie is weliswaar in lijn met de voorstellen van de commissie van wijzen, maar de vraag is hoe dit zich verhoudt tot het door de Commissie aangekondigde hervormingsplan.

De heer Weekers kon net als de regering instemmen met de uitbreiding van de fraudebestrijdingseenheid OLAF (Office de Lutte Anti-Fraude). Zal die eenheid daardoor werkelijk voldoende geëquipeerd zijn voor een kwalitatief goede en adequate fraudebestrijding? Is OLAF overigens, zoals aangekondigd, daadwerkelijk per 1 november van start gegaan?

In de geannoteerde agenda van de Begrotingsraad van 16 juli stond dat de Commissie op korte termijn een voorstel diende te doen voor hervorming van het loon- en pensioensysteem, omdat de periode voor aanpassing van dit systeem op 30 juni 2001 verstrijkt. Verder stond daarin dat ongeveer de helft van de jaarlijkse stijging van de administratieve uitgaven voor rekening komt van de verplichtingen die voortvloeien uit het huidige loon- en pensioensysteem. Hierover valt niets te lezen in het verslag van deze Begrotingsraad. Kan de staatssecretaris aangeven wat de stand van de zaken is met betrekking tot deze problematiek? Om een en ander op termijn beheersbaar te houden, zou van een omslagstelsel op een kapitaaldekkingsstelsel overgestapt moeten worden, ook al zou dit gedurende enige tijd resulteren in cumulatie van uitgaven. Wat zou dit voor de begroting van de Europese Unie betekenen?

De heer Van Oven (PvdA) merkte op dat de gelden die voor Kosovo worden uitgetrokken, een grote rol zullen spelen in de verwachte strijd tussen Raad en Parlement als gevolg van de in Berlijn vastgestelde nieuwe begrotingsprocedure. Gezien de berichten over de problemen met het absorptievermogen en het tempo waarin de gelden verwerkt worden, is het interessant om te weten of de Commissie tijdens de tweede donorconferentie voor Kosovo in haar nieuwe raming voor Kosovo een beduidend lager bedrag voorstelt, ook al omdat dit van invloed kan zijn op de huidige tegenstelling tussen Raad en Parlement. De heer Van Oven steunde de regering in haar opstelling dat het financiële plafond niet opgetrokken moet worden, maar sprak wel uit dat de voor Kosovo benodigde gelden daadwerkelijk beschikbaar dienen te komen. Bij de daarvoor benodigde herschikking van middelen moet overigens wel rekening gehouden worden met de op 14 oktober met algemene stemmen aangenomen motie-Timmermans (stuk 26580, nr. 3) waarin staat dat extra uitgaven voor Kosovo niet ten koste mogen gaan van de inspanningen van de Unie in het kader van de ODA (Official Development Aid). Op zichzelf is het lovenswaardig dat Nederland met zes andere lidstaten een verklaring heeft afgelegd waarin de Commissie wordt verzocht om de herschikking niet ten koste te laten gaan van de MOL's (minst ontwikkelde landen), de allerarmste landen. Wat zal dit echter betekenen voor de net weer iets minder arme ODA-landen?

Ook de heer Van Oven kon akkoord gaan met 75 extra medewerkers voor de fraudebestrijdingseenheid OLAF. Hij vroeg zich wel af of OLAF een dergelijke groei kan verwerken en, zo ja, in welk tempo. Wanneer komt de regering overigens met een reactie op het rapport van de commissie-Middelhoek 2? Het Europees Parlement wil een separaat begrotingsartikel opnemen om verkapte administratieve uitgaven te isoleren van de beleidsuitgaven. Hoe staat het in dit licht met het door de Commissie aangekondigde hervormingsplan?

Het antwoord van de regering

De staatssecretaris merkte op dat in de toekomst weer apart en iets minder summier informatie zal worden gegeven over de begroting en de opstelling van de Nederlandse regering ten aanzien daarvan. De behandeling in eerste lezing van de ontwerpbegroting in het Europees Parlement heeft, zoals gebruikelijk, geresulteerd in een enorme verhoging van de uitgaven, terwijl de Raad, ook zoals gebruikelijk, in eerste lezing wat lager was uitgekomen dan de Commissie. De marges onder de plafonds zijn volgens de voorstellen van het EP nagenoeg opgevuld. Het plafond voor extern beleid wordt zelfs overschreden, omdat het Parlement niet alleen de uitgaven voor Kosovo, maar ook de uitgaven voor onder meer Oost-Timor boven het op grond van de Financiële perspectieven vastgestelde plafond wil financieren. De reactie van de Raad hierop zal tijdens de Begrotingsraad vastgesteld worden. Het daarop volgende overleg met het Parlement zal hopelijk in een gemeenschappelijke uitkomst resulteren.

Op een aantal punten zal ook aan verlangens van het Parlement tegemoetgekomen moeten worden. De Raad is overigens al voornemens om in de categorie landbouw extra middelen uit te trekken voor bloemenpromotie, de bestrijding van BSE in Portugal en de bestrijding van voedselonveiligheid, met name in relatie tot de dioxinecrisis in België. Hiervoor wordt vervolgens compensatie gezocht binnen categorie
1 van de landbouwuitgaven. De eisen van het Parlement met betrekking tot de structuurfondsen worden afgewezen. Wat het interne beleid betreft, zal de Raad naar verwachting veel van de amendementen van het Parlement overnemen. Het plafond van categorie 3 zal hierdoor niet overschreden worden. Het Parlement heeft ook kritiek op de wijze waarop de administratieve uitgaven in de begroting zijn opgenomen. Aangezien ook de Raad van oordeel is dat de Commissie op dit punt tot aanpassingen zou moeten komen, heeft hij voorgesteld om de kredieten voor technische assistentie in een apart begrotingsartikel op te nemen. De Raad wil er echter niet toe overgaan om de middelen of een deel daarvan als reserve op te nemen. De nieuwe Commissie heeft immers aangegeven, dit punt te willen aanpakken.

Het loon- en pensioensysteem voor commissieambtenaren is inderdaad een omslagstelsel. Onder leiding van commissaris Kinnock wordt in overleg met het personeel en de vakbonden gewerkt aan een herziening van het loon- en pensioensysteem. In het kader van de bredere hervormingen zal hiervoor in februari een voorstel worden gedaan.

De fraudebestrijdingseenheid OLAF zal na de binnenkort te verwachten benoeming van de directeur van start gaan. Op de vraag of uitbreiding met 75 medewerkers wel voldoende is en of zij wel goed opgenomen kunnen worden in de organisatie, zei de staatssecretaris dat vooralsnog het voorstel van de Commissie terzake gevolgd moet worden. Het werk van OLAF zal nauwgezet gevolgd worden, ook door Nederland. Mocht zich in de loop van volgend jaar een probleem voordoen, dan kan daar niet alleen in het verband van de Begrotingsraad, maar ook in het verband van bijvoorbeeld de Ecofin-raad op ingespeeld worden. De staatssecretaris zegde toe dat hij zou nagaan in welk verband een reactie op het rapport-Middelhoek 2 te verwachten is.

Over de uitgaven voor extern beleid, voor Kosovo, is inderdaad een krachtige strijd te verwachten tussen Parlement en Raad. Aan de ene kant gaat het hierbij om de vraag hoe het extra geld voor Kosovo gevonden kan worden. Aan de andere kant zal er een debat plaatsvinden over de Financiële perspectieven. In het Parlement is er een belangrijke stroming die de uitgavenplafonds van Berlijn wil doorbreken. Aangezien daar elk jaar wel een reden voor aangevoerd wordt, zal de Raad zich daar net als de Nederlandse regering fel tegen verzetten. Het probleem van de extra uitgaven voor Kosovo moet echter wel op een gedegen en aanvaardbare manier opgelost worden. Op dit moment is nog niets bekend over de nieuwe raming die de Commissie tijdens de tweede donorconferentie voor Kosovo zou presenteren. Het is mogelijk dat het voorziene bedrag van 500 mln. euro voor 2000 te hoog is. Er moet voor de komende jaren een bedrag van 2,3 mld. dollar gevonden worden voor Kosovo. De neiging bestaat om in dat kader 1,1 mld. dollar te vinden in 2000, waarvan de helft -- bijna 500 mln. euro
-- uit de begroting van de Europese Unie en bilaterale bijdragen van de lidstaten moet komen. De Nederlandse regering heeft een bedrag van
40 mln. euro in het vooruitzicht gesteld voor Kosovo in het jaar 2000. De verwachting is overigens dat Nederland hiermee weer meer dan gemiddeld bijdraagt aan de kosten. Een en ander kan evenwel betekenen dat het bedrag dat ten laste van de EU-begroting voor 2000 nodig is, lager uitvalt dan de 500 mln. euro waarvan tot nu toe wordt uitgegaan. Het voorzitterschap is erop gespitst om hier tijdens de Begrotingsraad van 25 en 26 november duidelijkheid over te verkrijgen. Wellicht komt de Commissie nog met een herzien voorstel. Verder staat hierbij net als in juli de herschikking voorop. Ook is het nog mogelijk om geld te vinden in de flexibiliteitsreserve. Als onderdeel van het Interinstitutioneel akkoord dat dit voorjaar is afgesloten, is hiervoor 200 mln. euro in de begroting als geheel ingebouwd. De Commissie heeft al gesuggereerd dat hier voor een deel een beroep op kan worden gedaan.

De staatssecretaris zei niet alert te zijn geweest tijdens het plenaire Kamerdebat over de ODA-inspanningen en de inspanningen voor de MOL's. Aangezien hulp aan Kosovo, net als bij een aantal andere landen op de Balkan als ODA telt, is in formele zin al voldaan aan het verzoek van de Kamer in de motie-Timmermans, ongeacht de hoeveelheid uitgaven voor Kosovo. De staatssecretaris was echter van mening dat eigenlijk meer bescherming geboden moet worden aan de MOL's en de armste landen, hetgeen ook blijkt uit het verzoek van Nederland en zes andere lidstaten in juli aan de Commissie om bij het toepassen van de korting en bij de begrotingsuitvoering juist die groep landen te ontzien. In dit kader is een aantal mogelijkheden denkbaar. Misschien gaat het bedrag omlaag of kan er geld uit de flexibiliteitsreserve ingezet worden. Vervolgens kan bekeken worden welk bedrag er aan herschikkingen nodig is, waar die herschikkingen gevonden kunnen worden en in welke mate dit ten koste gaat van welke ontwikkelingslanden. Ten opzichte van de situatie in juli is een en ander nu heel overzichtelijk, waardoor niet alleen naar de letter, maar ook naar de geest aan genoemde Kameruitspraak tegemoetgekomen kan worden.

Nadere gedachtewisseling

De heer Weekers (VVD) vroeg of echt verwacht mag worden dat uiteindelijk binnen de Financiële perspectieven tot overeenstemming gekomen kan worden met het Europees Parlement. Wat het loon- en pensioenstelsel betreft, moet inderdaad eerst het voorstel van commissaris Kinnock afgewacht worden. Hij zou het wel op prijs stellen, als de staatssecretaris, zodra hij hier concrete informatie over heeft, deze aan de Kamer wil zenden en daarbij de consequenties van een en ander voor de meerjarenbegroting uiteen wil zetten. Tot slot vroeg de heer Weekers om een tussentijds verslag van de waarnemingen van de Nederlandse regering over het functioneren van de fraudebestrijdingseenheid OLAF.

De heer Van Oven (PvdA) sloot zich aan bij het verzoek om een tussentijdse evaluatie van het functioneren van OLAF. De staatssecretaris heeft kennelijk goede hoop dat met het Europees Parlement tot zaken valt te komen binnen de Financiële perspectieven. De heer Van Oven waardeerde het dat hij daarbij recht wil doen aan de strekking van de motie-Timmermans. Hij vroeg nog wel de verzekering dat de korting op ODA-steun niet eenzijdig op enkele landen zal worden afgewenteld.

De staatssecretaris verklaarde zich bereid over een halfjaar, driekwart jaar, tussentijds verslag te doen van de bevindingen inzake de werkzaamheden van OLAF. Misschien kan dit gecombineerd worden met de uitvoering van het verzoek in de motie-Hessing (26580, nr. 8) om tweemaal per jaar geïnformeerd te worden over het geheel van het financiële beheer, de controle daarop en de ontwikkelingen op dat punt binnen de Unie.

De goede hoop dat zaken gedaan kunnen worden met het Europees Parlement, komt voort uit de redelijkheid van de positie van de Raad. Of een en ander met het nieuwe Parlement tot overeenstemming kan leiden, moet nog blijken. Het vinden van een oplossing hangt op de politieke vraag of het Parlement ten koste van alles de Financiële perspectieven wil doorbreken en daar dan ook het Interinstitutioneel akkoord aan wil opofferen. Als dat gebeurt, betekent dat echter niet dat er in 2000 meer uitgegeven wordt. Volgens de maximumstijgingspercentages wordt er namelijk eerder minder uitgegeven dan meer.

De voorzitter van de commissie,

Patijn

De griffier van de commissie,

Van Overbeeke


1 Samenstelling:

Leden: Weisglas (VVD), Scheltema-de Nie (D66), Van Middelkoop (GPV), Voûte-Droste (VVD), Hessing (VVD), Hoekema (D66), Marijnissen (SP), Verhagen (CDA), Rouvoet (RPF), Van Oven (PvdA), ondervoorzitter, De Haan (CDA), Koenders (PvdA), Patijn (VVD), voorzitter, Van den Akker (CDA), Ross-van Dorp (CDA), Karimi (GroenLinks), Bussemaker (PvdA), Timmermans (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Bos (PvdA), Weekers (VVD), Albayrak (PvdA), Eurlings (CDA), Van Baalen (VVD)

Plv. leden: Blaauw (VVD), Dittrich (D66), Van den Berg (SGP), Voorhoeve (VVD), Remak (VVD), Ter Veer (D66), Van Bommel (SP), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), De Graaf (D66), Valk (PvdA), Van der Knaap (CDA), Waalkens (PvdA), Verbugt (VVD), Balkenende (CDA), Mosterd (CDA), M.B. Vos (GroenLinks), Feenstra (PvdA), Zijlstra (PvdA), Harrewijn (GroenLinks), Crone (PvdA), Geluk (VVD), Visser-van Doorn (CDA), Örgü (VVD), Gortzak (PvdA)

Copyright Tweede Kamer der Staten Generaal

Deel: ' Verslag algemeen overleg over Begrotingsraad EU '




Lees ook