Trimbos-instituut Netherlands Institute of Mental Health and Addiction

Persbericht Trimbos-instituut:

Verstandelijk gehandicapten vragen om meer dagbesteding

Utrecht, 24 februari 1999. Eén op de vier bewoners van intramurale voorzieningen voor mensen met een verstandelijke handicap heeft nauwelijks dagbesteding. In totaal hebben bewoners gemiddeld 13,6 uur dagbesteding per week. Naarmate de verstandelijke handicap ernstiger is, daalt het aantal uren dagbesteding tot 7,2 uur per week voor mensen met een zeer ernstige verstandelijke handicap. Het tekort aan dagbesteding is gemiddeld 9,1 uur per week per bewoner. Voor mensen met een zeer ernstige verstandelijke handicap is het tekort 12,4 uur. Dit zijn enkele belangrijke bevindingen uit een onderzoek van het Trimbos-instituut dat werd uitgevoerd in opdracht van de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland. Het onderzoeksrapport verschijnt vandaag.

Nederland telt ruim 100 intramurale instellingen voor mensen met een verstandelijke handicap, waarin ruim 30.000 mensen wonen. Veel van de bewoners hebben een ernstige of zeer ernstige verstandelijke handicap (een IQ van 45 of lager). Vroeger ging men er vanuit dat mensen met een (zeer) ernstige verstandelijke handicap alleen verzorging nodig hadden. Tegenwoordig is men er van overtuigd dat ook deze mensen baat hebben bij zinvolle activiteiten overdag, dat zij hierdoor groeien in hun ontwikkeling. Daarom is dagbesteding een belangrijk aandachtspunt in het beleid van instellingen.

Volgens de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland is 190 miljoen nodig om de mensen met een verstandelijke handicap die in een instelling wonen die dagbesteding te kunnen geven waaraan zij behoefte hebben. In 1998 heeft het Trimbos-instituut een eerste onderzoek uitgevoerd om de aard en omvang van dagbesteding voor mensen met een verstandelijke handicap te inventariseren. Aard van de dagbesteding De onderzoekers verstaan onder dagbesteding: activiteiten die overdag, tijdens weekdagen plaats vinden, waarvan de begeleiding door professionals wordt verzorgd, die worden vermeld in het begeleidingsplan, en die zinvol zijn voor de bewoner. Voor mensen met een zeer ernstige verstandelijke handicap zijn dat vooral eenvoudige, lichaamsgebonden activiteiten, zoals massage en snoezelen. Mensen met een minder ernstige verstandelijke handicap doen vaak arbeidsmatige activiteiten, bijvoorbeeld in een bakkerij of fietsenmakerij. Steeds vaker hebben mensen met een verstandelijke handicap ook werk buiten de instelling, bijvoorbeeld bij de groenvoorziening van een gemeente of bij een supermarkt. Omvang van de dagbesteding In 1998 hadden mensen met een verstandelijke handicap gemiddeld 13,6 uur dagbesteding per week. Oudere bewoners (50 jaar en ouder) hebben in het algemeen minder uren dagbesteding dan de overige bewoners. Ook hebben zij vaker helemaal geen dagbesteding. De grootste verschillen werden echter gevonden tussen mensen met een zeer ernstige verstandelijke handicap enerzijds en mensen met een ernstige, matige of lichte verstandelijke handicap anderzijds. Mensen uit de drie laatste groepen hebben gemiddeld 15-16 uur dagbesteding per week. Personen uit de groep met een zeer ernstige verstandelijke handicap hebben slechts 7 uur dagbesteding per week. Tekorten in dagbesteding In het onderzoek is ook gevraagd wat de gewenste hoeveelheid dagbesteding van bewoners was. Gemiddeld was dit 23 uur. Voor mensen met een zeer ernstige verstandelijke handicap lag het wenselijke aantal uren dagbesteding iets lager dan het gemiddelde: bijna 20 uur. Gemiddeld wensten de bewoners dus ruim 9 uur meer dagbesteding per week meer dan dat zij hadden. Voor mensen met een zeer ernstige verstandelijke handicap was dit ruim 12 uur. Het tekort aan dagbesteding voor mensen met een zeer ernstige verstandelijke handicap is dus aanzienlijk groter dan voor de overige bewoners. Verschuiving nu en in de toekomst In het afgelopen jaar zijn reeds middelen beschikbaar gesteld om de dagbesteding voor met name (zeer) ernstig verstandelijk gehandicapten uit te breiden en te verbeteren. Veel instellingen hadden ten tijde van het onderzoek nog geen daadwerkelijke uitbreiding gerealiseerd. Er werden wel verschuivingen in dagbesteding geconstateerd van mensen met een lichte/matige handicap naar mensen met een zeer ernstige verstandelijke handicap.

Een herhaalde meting moet uitwijzen of de mogelijkheden tot dagbesteding voor mensen met een (zeer ernstige) verstandelijke handicap verbeterd zijn.

Het rapport Dagbesteding in de peiling. Omvang en aard van dagbesteding van intramuraal wonende mensen met een verstandelijke handicap in 1998 werd geschreven door P. Koedoot. De uitgave is te bestellen bij het Trimbos-instituut, Postbus 725, 3500 AS Utrecht. Tel. 030-29711 00. Bestelcode: AU0124. De prijs van het rapport bedraagt f 20,-.

Voor de redactie:

Voor nadere informatie kunt u contact opnemen met Marcel Vergeer, staffunctionaris Voorlichting, tel. 030-2971138. Recensie exemplaren kunt u desgewenst opvragen bij Peter Stark, tel. 030-2971112.

Bezoekadres: Da Costakade 45, Utrecht.
Postadres: Postbus 725, 3500 AS Utrecht.
Telefoon (030) 297 11 00
Fax: (030) 297 11 11

Deel: ' Verstandelijk gehandicapten vragen om meer dagbesteding '




Lees ook