Amnesty International

Home > Actueel > Persberichten > Versterk het politieapparaat om de mensenrechten te beschermen

Persbericht Amsterdam, 12 maart 2003

Afghanistan
Versterk het politieapparaat om de mensenrechten te beschermen

Afghanistan heeft dringend behoefte aan een goed functionerend rechtssysteem om de mensenrechten te beschermen en te bevorderen. Daarnaast is het ook nodig een goed functionerend politieapparaat te ontwikkelen dat ten dienste kan staan van de bevolking. Dit is de aanbeveling van Amnesty International in nieuw rapport dat vandaag in Kabul wordt gepresenteerd: Afghanistan: wederopbouw van politie is essentieel voor de bescherming van mensenrechten (Afghanistan: Police reconstruction essential for the protection of human rights , ASA 11/003/2003).

In meer dan twintig jaar gewapende strijd, waarbij mensenrechten voortdurend zijn geschonden, zijn het politieapparaat , het gevangenis-systeem en de rechterlijke macht vrijwel vernietigd. Zij bieden nauwelijks meer enige bescherming aan de Afghaanse bevolking. Het is niet alleen zo dat de politie niet in staat is de bescherming van mensenrechten in het land te garanderen, de politie is zelf ook betrokken bij het plegen van mensenrechtenschendingen. Politiemensen hebben zich schuldig hebben gemaakt aan marteling en mishandeling, in het bijzonder bij ondervragingen, door onder meer het toedienen van elektrische schokken.

De politie ziet zich geconfronteerd met een veelheid aan problemen. Er is een groot gebrek aan noodzakelijke financiële middelen - salarissen worden vaak niet uitbetaald, en op de kantoren ontbreken vaak zelfs basis benodigdheden zoals pen en papier. Al met al zijn zij slecht toegerust om hun dagelijks politietaken naar behoren vervullen en daarbij de mensenrechten te respecteren. Het opzetten van een goed functionerende politiestructuur wordt ernstig bemoeilijkt doordat er geen behoorlijke training van politie plaatsvindt - ook niet met betrekking tot de bescherming van mensenrechten - en daarbij komt dat er in het geheel geen structuur bestaat dat mensen ter verantwoording kunnen worden geroepen voor hun handelen. Zo kunnen schenders van mensenrechten hun gang blijven gaan zonder dat zij daarvoor voor de rechter gebracht worden en verantwoording moeten afleggen.

"Het is van zeer groot belang dat systemen worden ontwikkeld voor verantwoording en rekenschap, opdat de nu al meer dan 20 jaar bestaande cirkel van straffeloosheid in Afghanistan kan worden doorbroken", zei Amnesty International .

De mensenrechtenorganisatie riep daarbij de internationale gemeenschap op om meer steun te geven aan het opbouwen van een politieapparaat dat mensenrechten centraal stelt. "Er is dringend aandacht nodig voor de opbouw van een professionele politiemacht die de rechtsstaat in het hele land versterkt. Dit behoort een prioriteit te zijn voor de Afghaanse autoriteiten, maar zij kunnen dit niet op eigen kracht alleen. De internationale gemeenschap moet essentiële financiële en technische ondersteuning bieden, en zich voor langere tijd committeren aan het proces van wederopbouw", zo benadrukte de organisatie.

"Er bestaat bij de bevolking nauwelijks vertrouwen in de politie. En als de problemen, zoals wij die in ons rapport naar voren brengen, niet op korte termijn worden aangepakt, zal dit wantrouwen alleen maar groter worden', aldus Amnesty International.

Achtergrond:
Tijdens de internationale Donor Conferentie voor Afghanistan in Tokio in januari 2002, stemde de Duitse regering op verzoek van de Afghaanse interim regering ermee in een leidende rol te gaan vervullen bij de ondersteuning van de opbouw van de Afghaanse politiemacht. Het Duitse project heeft voor technische en financiële steun gezorgd, en daarnaast is ervaring in het uitvoeren van politietaken ter beschikking gesteld. En zo was het bijvoorbeeld mogelijk de politieacademie in Kabul weer op poten te zetten, waar 1500 politiemensen getraind kunnen worden. Veel donoren, onder wie ook de Verenigde Staten van Amerika, zijn geïnteresseerd in het ondersteunen van training van politie. Maar veel andere belangrijke aspecten worden niet opgepakt. Zo wordt geen aandacht besteed aan het creëren van structuren waardoor politiemensen rekenschap moeten afleggen van hun daden, en van mechanismen voor onafhankelijk onderzoek naar het optreden van de politie.

Er is ongeveer 50.000 man politie in Afghanistan, maar zij functioneren niet als een samenhangende civiele politiemacht. Velen van hen zijn vroegere Mujaheddin strijders die zeer veel militaire ervaring hebben maar weinig of geen professionele politietraining hebben gehad. Hun loyaliteit ligt bij de machtige regionale leiders met wie zij tegen de Taliban hebben gevochten. Deze leiders zijn erin geslaagd in de provincie het machtsvacuüm te vullen dat met het vertrek van de Taliban was ontstaan en zij hebben daar de macht in handen. De centrale regering heeft alleen feitelijke macht in Kabul. Veel van de vroegere Mujaheddin strijders waren een groot deel van hun leven betrokken bij gewapende conflicten en zijn eraan gewend geraakt straffeloos hun gang te kunnen gaan. Sommigen van hen zijn zonder twijfel toegewijde politiebeambten. En al zijn dergelijke mensen in het hele land te vinden, zij zijn wel in de minderheid, en hun positie en rang zijn over het algemeen onvoldoende om effectief iets te kunnen doen aan de ongelofelijke hoeveelheid problemen die de zo nodige hervorming en professionalisering van het politieapparaat blokkeren.

Amnesty International afdeling Nederland

Deel: ' Versterking politieapparaat Afghanistan helpt mensenrechten beschermen '




Lees ook