vereniging vno-ncw

een eeuw vol nieuwe kansen
den haag, april 2000 jacques schraven, voorzitter vno- ncw
voor vno- ncw was 1999 een boeiend jaar. we vierden ons eeuwfeest, vlak voordat het nieuwe millennium begon. voor mij persoonlijk was het een bijzonder jaar. uiteraard omdat ik werd vereerd met de benoeming tot voorzitter van een vereniging die ik essentieel vind voor ondernemers in nederland. en dat als opvolger van hans blankert, die er de afgelopen jaren samen met alexander rinnooy kan in is geslaagd van vno- ncw een eensgezinde, slagvaardige werkgeversvereniging te maken. een betere start kun je je niet wensen.

natuurlijk was 1999 een jaar waarin veel werd teruggeblikt. daar hebben we zelf ook ons steentje aan bijgedragen. ons vorige jaarverslag stond helemaal in het teken van 100 jaar centrale werkgeversorganisaties en begin november mochten wij koningin beatrix tijdens de jubileumviering het eerste exemplaar overhandigen van het kloeke, fraai geïllustreerde jubileumboek ‘ondernemers verbonden’. maar gelukkig blijven we vooral vooruit kijken. daarom staat dít jaarverslag (naast de traditionele weergave van onze activiteiten in 1999) in het teken van de toekomst. hoe staan ondernemingen ervoor in 2025? lastige vraag. wie de toekomst durft te voorspellen, neemt een risico. je kunt er immers lelijk naast zitten. twee inspirerende ondernemers durven het risico te nemen: jan aalberts (aalberts industries) vertelt wat hij voor zijn industriële bedrijf verwacht voor de komende 25 jaar; jan andreae (ahold) geeft zijn visie op de supermarkt in 2025. hun toekomstverkenningen, opgetekend door journalisten, staan op de binnenzijde van het omslag van dit jaarverslag (dus helemaal voorin en helemaal achterin).

bedrijven functioneren in hun omgeving. hoe ziet die omgeving eruit in 2025? we selecteerden zes thema’s die van invloed zijn op ondernemen in nederland. die thema’s zijn: de rol van ‘europa’, informatietechnologie, de veranderende consument, de ruimtelijke ordening van ons land, ons belastingstelsel en de sociale zekerheid. op elk thema geeft een deskundige – uit bedrijfsleven, politiek of wetenschap – op ons verzoek zijn strikt persoonlijke visie. natuurlijk, altijd met een slag om de arm, soms met de nodige fantasie, maar steeds interessant om te lezen. uit hun toekomstverkenningen valt op te maken dat we een interessante tijd tegemoet gaan. de komende 25 jaar verandert er zeker nog meer dan de afgelopen kwart eeuw. om maar eens

een voorspelling te doen zónder risico’s. tegelijk kunnen we uit de toekomstverkenningen ook een paar fundamentele trends destilleren, ontwikkelingen die van grote invloed zijn op ondernemingen, maatschappelijke organisaties en de overheid.

‘de macht van de consument is groot in 2025’, zegt felix cohen, directievoorzitter van de consumentenbond. dat is vanuit zijn positie geen verrassende uitspraak, maar het klopt wel. de burgers van de 21 ste eeuw zijn kritisch, zelfbewust en autonoom. als consumenten willen die nieuwe burgers méér dan een goed product tegen een redelijke prijs. ze willen zich er prettig bij voelen; ze willen dat een ondernemer zorgvuldig omgaat met het milieu; dat hij geen loopje neemt met de mensenrechten en dat hij zich maatschappelijk verantwoord gedraagt. en steeds meer ondernemers houden daar rekening mee. in zijn rol als werknemer verlangt de burger van de 21 ste eeuw meer zelfstandigheid, meer verantwoordelijkheid. inderdaad: ondernemerschap. ‘in 2025 zullen veel meer mensen als zelfstandig ondernemer werken en hun kennis en vaardigheden verhuren’, zegt amandus lundqvist van ibm nederland. het lijkt me een plausibele verwachting. de nieuwe burger wil ook keuzevrijheid op het gebied van arbeidsvoorwaarden, of combinaties van zorg en werk of van scholing en werk. nederland is ook daarin de laatste jaren ver gevorderd. dat de burger kritisch en zelfbewust is, biedt ook ruimte voor een nieuwe visie op de rolverdeling tussen markt en overheid. alexander rinnooy kan, lid van de raad van bestuur van ing groep, schetst wat de gevolgen zijn voor de sociale zekerheid en de gezondheidszorg. ‘het is afgelopen met bevoogding en paternalisme’, zegt hij. de overheid garandeert in 2025 een basisvoorziening voor iedereen. wat daar eventueel bovenop komt, regelen de burgers – als ze dat willen – zélf; in overleg met hun werkgevers of via een particuliere verzekering. nederland heeft ook in de 21 ste eeuw een sterke overheid nodig. een overheid die terughoudend is als het gaat om zaken die burgers zelf kunnen regelen en betalen. of waarvoor ze zich op de vrije markt kunnen verzekeren. maar tegelijk ook een overheid die haar kerntaken beter kan uitvoeren: openbare orde, het beschermen van de écht zwakken, verbetering van de infrastructuur, het scheppen van ruimte voor bedrijven die nu in ruimtenood zitten, verbetering van het onderwijs. de 21 ste eeuw vraagt om het zoeken naar een nieuw evenwicht tussen markt en overheid. onze vereniging heeft daarin een belangrijke taak. velen in onze samenleving hangen immers nog aan het levensgevoel van de jaren zeventig; een gedateerde visie op de rolverdeling tussen markt en overheid. toch denk ik dat we onze hoop kunnen vestigen op de nieuwe generatie. de jonge mensen, die nu van school komen, groeien op in een nieuwe cultuur: internet, televisie, reizen, werken en studeren in het buitenland. deze nieuwe ondernemers, werknemers en consumenten vinden keuzevrijheid steeds vaker vanzelfsprekend. als ondernemers en werknemers zijn zij niet bang om hun toekomst en inkomen (mede) afhankelijk te maken van het succes van hun bedrijf. als consumenten zoeken zij een markt waar ze kunnen kiezen.

de 20 ste eeuw werd gekenmerkt door een fundamentele en vaak bloedige strijd over de inrichting van de samenleving. het ging om vrijheid of dictatuur. communisme en fascisme waren van het laatste de meest extreme uitingsvormen. het fascisme ging ten onder in een mensonterende oorlog. en toen ruim tien jaar geleden het ijzeren gordijn werd opgetrokken, verdween ook het communisme. zelfs de meest gestaalde kaders verloren toen hun recht van spreken. de grote welvaartssprong die het westen had doorgemaakt, was aan het oosten geheel voorbijgegaan. de markt was geen ideologie meer, maar een feit. de hele 21-ste eeuw ligt nog voor ons. ik ben optimistisch over de enorme kansen die ze ons te bieden heeft.

Deel: ' VNO-NCW voorzitter Een eeuw vol nieuwe kansen '




Lees ook