Shell Afstudeerprijzen Natuurkunde laten breedte van het vak zien


Groningen Eindhoven Amsterdam Den Haag, 20141126 -- Op 28 november worden drie Shell Afstudeerprijzen voor natuurkunde van 5000 euro uitgereikt aan Maria Azhar (Rijksuniversiteit Groningen), Guizela Huelsz Prince (Universiteit van Amsterdam) en Bèr Wedershoven (TU Eindhoven). Shell wil met deze prijzen de studie in Natuurkunde stimuleren.

De afstudeerprijzen zijn een bekroning van uitzonderlijke studieresultaten van masterstudenten aan een Nederlandse instelling voor wetenschappelijk onderwijs. Hiermee willen de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen en Shell wetenschappelijk onderwijs in de technische en exacte vakken bevorderen. De winnende studieonderwerpen richten zich op de werking van magnetische geheugens die opslag van datacapaciteit kan verbeteren, gedrag van moleculen in levende cellen dat inzicht biedt in de strijd tegen bepaalde ziektes, en het effect van infraroodlasers op de verplaatsing van vloeistof om productieprocessen te verbeteren.

‘Juist het feit dat de bekroonde afstudeeronderwerpen en de toepassingsgebieden zo divers zijn laat zien hoe breed en interessant het vak Natuurkunde is’, zegt Teun Graafland, manager External Research Netherlands bij Shell. ‘Dit onderstreept hoe belangrijk technische en exacte vakken zijn voor innovatie en waarom Shell deze prijs ter beschikking stelt.’

Betere werking magnetische geheugens
Maria Azhar won deze prijs voor theoretisch onderzoek naar spiraal-magnetische ordening in het zogenaamde Kondo-model. Dit model geeft een beschrijving van de fysieke eigenschappen van materialen, die een magnetische structuur op atomair niveau kennen. In haar scriptie gaat ze diep in op de structuur van de materie, en blijkt zij in staat de tot nu toe bekende beschrijving te verbeteren van de processen die zich daar afspelen. In haar onderzoek toont zij aan dat op microniveau bepaalde spiraalvormige structuren veel vaker voorkomen dan tot nu toe werd verondersteld. 
Omdat Maria in staat was deze microstructuren van bepaalde materialen beter in kaart te brengen, kan de werking van magnetische geheugens worden verbeterd. Hierdoor kunnen dataverwerking en -opslag (zoals in microchips) in de toekomst effectiever worden.

Gedrag van moleculen in levende cellen
Guizela Huelsz Prince deed onderzoek naar het gedrag van moleculen in levende cellen. Voor haar scriptie onderzocht ze de ruimtelijke patroonvorming van de vulva van een worm, C. Elegans. Omdat veel van zijn basale cellulaire mechanismen lijken op die van andere dieren (waaronder zoogdieren) is dit onderzoek ook relevant voor processen die zich in menselijke cellen afspelen.
De vulva van deze worm bevat zogenaamde organizer-cellen. De moleculen in deze cellen coderen voor een bepaalde manier waarop de embryo’s zich zullen ontwikkelen. Guizela onderzocht hoe deze patronen zich ontwikkelen en welke mutaties gedurende de ontwikkeling afwijkingen veroorzaken. Zo ontdekte ze dat deze cellen een zelfcorrigerend moleculair mechanisme bevatten, dat maakt dat bepaalde cellulaire patronen zichzelf herhalen, ook als de positie van de organizer-cellen in de vulva van de worm verschilt. Op langere termijn kan dit onderzoek nuttig zijn bij het bepalen van hoe cellen zich ontwikkelen en wat het effect van bepaalde moleculaire mutaties is. Dit kan bijdragen aan de strijd tegen bepaalde ziektes, zoals kanker.

Infraroodlaser verbetert productieproces
Bèr Wedershoven studeerde af in de technische natuurkunde en onderzocht thermocapillaire vervorming van een dunne vloeistoffilm met behulp van een infraroodlaser. Bij verschillende bedrijven worden als onderdeel van het productieproces vloeistoffen gebruikt en is het van belang dat deze vloeistoffen daarna weer verdwijnen zonder sporen achter te laten. Zo is bij ASML, waarmee Bèr voor zijn onderzoek samenwerkte, bij het belichten van wafers (waarop structuren voor computerchips worden aangebracht) vloeistof nodig. Helaas bleven daarna ongewenste druppels op de wafer achter.

Bèr onderzocht of hij dit kon voorkomen door het gebruik van een infraroodlaser. Hij bestudeerde de mogelijkheden daartoe zowel in computermodellen als in experimenten. Zo ontdekte hij dat een infraroodlaserstraal de plaat en de vloeistoffilm dusdanig verwarmt dat de oppervlaktespanning afneemt en de vloeistof zich van de laserstraal af beweegt. Met behulp van de infraroodlaser verplaatst de vloeistof zich sneller over zowel een bewegende als stilstaande plaat. Met de resultaten van zijn onderzoek kunnen diverse productieprocessen worden verbeterd.

Alle drie de winnaars doen op dit moment promotieonderzoek, in Groningen (Maria Azhar), Amsterdam (Guizela Huelsz Prince) en Eindhoven (Bèr Wedershoven).

De Shell Afstudeerprijzen worden uitgereikt door Teun Graafland, manager External Research Netherlands bij Shell. De jurering was in handen van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen te Haarlem (www.khmw.nl).
De Shell Afstudeerprijzen voor Natuurkunde worden jaarlijks toegekend en bestaan uit een geldbedrag van 5000 euro en een oorkonde.



Noot voor redacties:

Deel: ' Shell Afstudeerprijzen Natuurkunde laten breedte van het vak zien '




Lees ook